در مسیر تمرکز، وقتی اجازه میدهم رسوبات ذهنی خودشان را نشان دهند، به نظر میرسد که همین تلاش برای رهایی، خود به هدفی جدید تبدیل میشود.
🔸️پاسخ:
اینکه انسان دچار این انباشتهای ذهنی میشود، امری طبیعی است. وقتی شروع به تمرکز و توجه به نفس میکند، تمام آن چیزهایی که گمان میکرد از بین رفتهاند، دوباره ظاهر میشوند—همهی لجنها بالا میآیند. در این شرایط، تنها کاری که باید انجام داد، حفظ خویشتن است؛ درست مانند فانوس دریایی که در دل امواج پابرجا میماند. نباید به دنبال کنترل یا نابودی و یا تسلط بر این رسوبات بود، زیرا نهتنها از بین نمیروند، بلکه مانند مهاجمان، همهی داراییهای ذهن را به غارت میبرند. مقابله مستقیم با آنها، مانند تلاش برای متوقف کردن هجوم مغولهاست—کاری ناممکن. اما اگر به خود بنگری، خواهی دید که همچون فانوس دریایی، زنده ماندهای. این رسوبات همهچیز را تخریب میکنند، اما تو هنوز ایستادهای، و خود انسان زنده مانده و همین زنده ماندن اهمیت دارد. نباید به دنبال متوقف کردن یا خفه کردن این امواج ذهنی بود. آنها مانند امواجی هستند که فانوس دریایی را احاطه کردهاند، اما نمیتوانند آن را نابود کنند. اگر فقط به حضور خود توجه کنی، متوجه خواهی شد که هنوز هستی.
⬅️ مهم این است که به دام نتیجهگرایی نیفتی.
⚠️ بارها تأکید کردهام که تلاش برای رسیدن به نتیجه، مانند تلاش برای متوقف کردن افکار یا سرکوب آنها، حتماً شکست خواهد خورد بدون تردید. برعکس، نتیجهی واقعی این است که تو همچنان زندهای، ارادهات نشکسته و آگاهیات باقی مانده است. گاهی حتی ناخودآگاه ممکن است دقایقی در افکارت غرق شوی. مثلاً بعد از ده دقیقه متوجه میشوی که درگیر یک فکر شدهای—مهم نیست که آن فکر دربارهی مشکلات دنیا باشد یا یک موضوع کاملاً بیاهمیت. اما به محض آگاهی، بازمیگردی و میبینی که هنوز هستی، هنوز ارادهات از بین نرفته است. پس، جای نگرانی نیست، کافی است دوباره از نو آغاز کنی. برای بودنِ واقعی، باید هویت، شخصیت، باورها، و هر آنچه که به آن چسبیدهای را کنار بگذاری. تمام افکار مربوط به سیاست، اجتماع، اقتصاد، و زندگی روزمره را رها کنی. اگر ۲۲ دقیقه برای تمرکز در نظر گرفتهای و ۱۰ دقیقه از آن را درگیر افکار شدهای، اشکالی ندارد—برگرد و ادامه بده. این همان مسیر درست است.
🔸️سوال:
وقتی مشکلی پیش میآید و با چکیدهی دستوری سعی بر برطرف کردنش میکنیم آیا برای آن لحظهای که من دنبال نتیجه هستم و در دامش میافتم یک نشانه یا چیزی مثل چراغ راهنما هست که در رها کردن آن وضعیت به من کمک کند؟
🔸️پاسخ:
هر کلمه و دستوری که به شما کمک کند، خود آن ، خروج از این مسیر است. هیچ برنامهای نیست. حقیقت این است که هیچ چیز بیرونی برای هدایت تو وجود ندارد، بلکه تمام آنچه نیاز داری، در خودت است. افکار و تصاویری که ناگهان هجوم میآورند، طبیعی هستند. آنها مانند سیلاب پشت سر هم میآیند و این به دلیل پاکسازی ذهن است. وقتی شروع به پاکسازی میکنی، موانع برطرف میشوند، اما نخستین چیزهایی که نمایان میشوند، همان عادتها و رسوبات ذهنی انباشتهشده در طول زندگیاند. اینها مانند انباری هستند که حالا در حال تخلیه شدن است. در چنین شرایطی، نباید برای مقابله با افکار تلاش کرد. اگر فکری بهراحتی قابل ترک است، آن را رها کن. اما اگر افکار پیدرپی و چسبنده میآیند، نباید با فشار و زور آنها را کنار زد، زیرا این کار خلاف مسیر بازگشت به خویشتن است. تنها کاری که باید انجام داد، حفظ حضور خود است.
🔸️در لحظاتی که موج افکار سنگین میشود و احساس میکنی که در حال غرق شدن هستی، کافی است فقط بمانی. همچون فانوس دریایی که زیر هجوم امواج همچنان پابرجاست. اگر بهسادگی میتوانی افکاری را ترک کنی، این کار را انجام بده. اما اگر فشار زیاد شد، سعی نکن به جنگ آنها بروی، زیرا آنها ساختهی ذهن تو هستند، اما اختیارشان از دست تو خارج شده است. مسیر درست این است که هیچ توجهی به افکار نکنی. هیچ دستوری، هیچ راهنمایی، هیچ چراغی غیر از خود تو وجود ندارد. فانوس دریایی نیاز به نور ندارد، زیرا خودش نور است. اگر درگیر افکار شوی، اشکالی ندارد—بهمحض اینکه متوجه آن شدی، دوباره بازگرد. اما اگر برای کنترل یا سرکوب آنها برنامهریزی کنی، این خود مانعی برای بازگشت به خویشتن خواهد شد. بازگشت به خویشتن یعنی هیچکدام از این افکار را دنبال نکنی. هیچچیز بیرونی برای هدایت تو وجود ندارد، تنها چیزی که هست، خود تویی. پس، تمام راهنماهای بیرونی را کنار بگذار. هیچ نیازی به یک نشانگر بیرونی نداری. تنها کاری که باید انجام دهی، حضور داشتن است.
🔸️سوال:
یک چیزی برای من نامفهوم است من به یک رهایی میرسم که هیچ تصویری نیست و سکوت ذهنی آرامشبخش دارم این منافات دارد با توجه به نفس؟ لزوما باید عیب و ایرادهایمان را ببینیم؟
🔸️پاسخ:
توجه به نفس یعنی انسان از هر تصویر، فکر و چیزی رها شود و به یک حالت خالص و آزاد برسد. در واقع، توجه به نفس یعنی رهایی از ذهن و افکار، حتی رها شدن از ایرادات و معایب خود. اگر انسان بخواهد فقط عیوب خود را پیدا کند، دیگر این توجه به نفس نیست. البته که بعداً این فرآیند میتواند به کشف ایرادات منجر شود، اما در لحظهی توجه به نفس در آن ۲۲ دقیقه و ۷ دقیقه، باید از هرگونه فکر، حتی در مورد معایب و محاسن خود، دوری کرد. همانطور که به شیطان نباید فکر کند به خدا هم نباید فکر کند. به دلیل اینکه آن خدا یک خدای توهمی است. توجه به نفس یعنی رها شدن از هر چیزی، حتی از آن خدایی که در ذهن داریم. باید همه چیز را کنار بگذاریم تا مسیر به سوی حقیقت باز شود. در این لحظه، هیچ نتیجهای نباید دنبال شود. نباید هدف این باشد که از این طریق عیبی را پیدا کنیم. به محض اینکه چنین هدفی در ذهن داشته باشیم، توجه به نفس از بین میرود. بنابراین، این همان توجه به نفس است در مرحلهی خیلی ابتداییاش. حتی اگر انسان به دنبال پیدا کردن خدا باشد این توجه به نفس خراب میشود چون این خدایی که میخواهم پیدا کنم، الان که اکتشاف خویشتن نکردم، این خدا، خدای توهمی است و مانع از خدای حقیقی است.
🔸️سوال:
در طول روز به طور عجیبی یک تعداد زیادی از این عیب و ایرادها جلوی چشم میآیند. نمیدانم از کوری درآمدم و یا معجزهی ماه رمضان است ولی اول صبح خیلی آزاد و رها و بدون فکر هستم، شبیه مراقبهی نماز.
🔸️پاسخ:
عیب و ایرادهایی که انسان در طول روز برایش پیدا میشود خوب است، توجه به نفس و آن خلوت و آن رهایی که در برنامهی خلوت برای انسان پیدا میشود به انسان یک قوتی میدهد که بعد یواش یواش از یک موضع دیگری شروع میکند به دیدن معایب خودش که به آن قبلش قابل مقایسه نیست. وقتی من گرفتار حب و بغض هستم و گرفتار خصلتها و افکار خود هستم که مثلا فرض کنید که عمهی دوستم به من گفت بالای چشمت ابروست! پیدا کردن این عیوب از یک موضع خیلی ضعیف است. من گرفتارم، در زندانم، وقتی در زندانم که خیلی درکی ندارم. اما وقتی که توجه به نفس پیدا میکنم همان سکوت ذهنی، آرامش و بالاتر از آن. سکوت ذهنی، حالت خیلی ابتدایی از توجه به نفس است. خیلی خیلی ابتدایی است. وقتی این را پیدا میکنم مثل این است که از این زندان درآمدم و بالای بام رفتهام و پس فردا که دوباره کار میکنم یک پله بالاتر، یک طبقه بالاتر و همینطور بالاتر و بالاتر و در طول ماه رمضان یک دفعه به یک قله میرسم. بعد از بالای آن قله نگاه میکنم میبینم آن خودی که قبل از ماه رمضان آن پایین بود چه عیبهایی داشته و یک عیبهایی از خود پیدا میکنم که دیگر هیچوقت قبلش نمیتوانستم پیدا کنم. این توجه به نفس و اکتشاف خویشتن یعنی آزاد کردن خودم و نگاه کردن از بالا؛ آنوقت یک چیزهایی پیدا میکنم که هرگز پیدا نمیکردم و در طول روز هم یه آثاری دار، اما خیلی به آن آثار اعتناء نکنید. در این ماه رمضان این مسیر قلهنوردی را بروید آنوقت یک چیزهایی پیدا میشود که اصلاً قابل مقایسه با اینها نیست. این توجه به نفس باعث میشود که انسان از بالا به خود نگاه کند. وقتی این مسیر طی شود، انسان قادر خواهد بود معایبی از خود پیدا کند که پیش از آن قادر به مشاهده آنها نبوده است. اما باید توجه داشت که در این مسیر نباید به هیچ یک از عیوب خود زیاد توجه کرد. هرگاه این هدف را دنبال کنیم، توجه به نفس از بین میرود.
🔸️سوال:
خیلی دلم میخواهد در نماز هم به این حالت بدون فکر با تمرکز برسم منتها چون آنجا بیان اذکار نماز هست ذهنم اینطوری ساکت نمیشود و آنجا هر کلمه که میگویم یک توسری به خودم است. با الله اکبر کل روز جلو چشمم میآید و تعداد اللهاکبرهای فراموش شده در نماز.
🔸️پاسخ:
ما نمیتوانیم در نماز این خلوت را داشته باشیم چون عادت کردیم به یک سری چیزهایی فکر کنیم و فکر کنیم نماز حقیقی این است. مثل اینکه به اذکار و معانی آن توجه کنیم و مثلاً میگوییم غیر المغضوب علیهم و فکر کنیم که ما عجب آدم بیخودی هستیم! اما حقیقت نماز برای همین توجه به نفس است. در این کتاب شرح حال آقای حداد نوشتند که ایشان از آقای مطهری پرسیدند که تو چطور نماز میخوانی؟ مرحوم شهید مطهری گفتند به معانی اذکار و قرائت نماز فکر میکنم و سعی میکنم با تمرکز با آن نمازم را متمرکز و متوجه کنم. آقای حداد میگویند که پس کی نماز میخوانی؟!
آن حقیقت نماز ورای این است. حقیقت نماز همین بازگشت به خویشتن انسان است.همه چیز از جمله این معانی اذکار، معنی الله اکبر همهی این تفاسیری که هست همه توصیفات و توصیههایی که هست همهی اینها با یکدیگر یک جلوههای ضعیفی از آن نگاه ماست؛ که این نگاه ما را تا اینجایی که هستیم بیشتر نبرده! اگر تمرین بکنیم که در نماز همه چیز را رها کنیم؛ هر چیزی از جمله معانی نماز، از جمله توجه به این خدایی که خدای ساخته خودمان است را کنار بگذاریم. آن وقت حقیقت نماز برای ما ایجاد میشود. در تمرینهای نگارش هم یک تمرینی هست نماز علامه؛ که آنجا البته در تمرین دو رکعت نماز مستحبی واقعی خوانده میشود و بعضی از این تمرینها کلیت آن همین است.
🔸️سوال:
پرسیدید که بعد از ماه رمضان چهطور رفتار کنیم که بازگشت نکنیم به همان حالت قبل؟
🔸️پاسخ:
یکی از چیزها نماز است که عادت کنیم نماز درست بخوانیم. این عادت هم اینگونه ایجاد میشود که در همین ماه رمضان با تمریناتی که صبح انجام میدهیم بعدا در نماز روزانه هم پیاده کنیم؛ یکی دوتا تمرین در نگارش هست و در رسالهی عملیه هم بحثهایی است که چگونه در نماز تمرکز کنیم و از آن طریق انسان میتواند یواش یواش نمازش را از این حالت که ما داریم بالاتر ببرد و همین چیزی که برای شما در صبح رخ میدهد در نماز هم رخ بدهد. بعد از ماه رمضان ادامه بدهید. آنوقت نماز یک نماز دیگری میشود.
🔸️سوال:
خلأ ایجاد شده که سکوت در آن جاری است چه توجهی میآورد؟
🔸️پاسخ:
قرار است تمام توجهات شما را از بین ببرد. همهی حرف این است که این چیزی که شما دنبالش هستید از آن فاصله بگیرید. حقیقت بازگشت به خویشتن یعنی اینکه انسان هر چیزی، هر توجهی و هر نتیجهای، هر معنویتی را توجه نکند، وقتی توجه نکند آن وقت یواش یواش یک چیزی پیدا میشود که آنها را هم نباید انسان دنبالش باشد، اگه باشد خراب میشود.
فایل ها :
بازگشت جناب یونس (علیهالسّلام) - رمضان و اکتشاف خویشتن (۱۴۴۶ ق.)
وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَىٰ فِي الظُّلُمَاتِ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمین؛ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَ نَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ ۚ وَ كَذَٰلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِین... و یونس؛ هنگامی که برافروخته و خشمگین از جایگاه و قرار خود بیرون شد و پنداشت که تدبیر ما بر او سخت نخواهد گرفت؛ پس در تاریکی و سختیِ برخواسته از کارش، ندا درداد که به غیر تو بینهایتی در ورای هیچ چیزی وجود ندارد و تو از هر نقص و پنداشتی پاک هستی و این منم که به غفلت بر خود ظلم نمودم. پس ما نیز ندای او را پاسخ گفتیم و او را از مشکلات و مصیبت رها کردیم و اینگونه است که برای هر کسی که ایمان داشته باشد، راه رهایی و نجات قرار دادیم. ۱- فرصتهای ویژه در زندگیِ حرکتی انسان جایگاه ویژه دارد و رمضان یکی از مهمترین آنهاست. در جای خود بحثها و گفتگوهای بسیاری صورت گرفته که چه دلایل آسمانی و زمینی باعث اهمیت و تاثیر رمضان است که علاقهمندان میتوانند به آن مراجعه نمایند. اما در مجموع روشن است که از یکسو در این دوره زمانی تمامی تلاشهای سال گذشته انسان میتواند به ثمر رسیده و از سوی دیگر بهترین نگاه و برنامه ریزی برای سال آینده باید در این برهه زمانی صورت بگیرد. اما در برنامه امسال (۱۴۴۶ قمری)، ما به دنبال هدف دیگری هستیم: قله روحی و حرکتی که به سادگی به دست نمیآید و رمضان موقعیت ویژهای است که ارزش والای آن تنها باید در چنین طریقی هزینه شود و تنها در این صورت است که خسارتی نخواهد بود. ۲- آنچه در این سال به دنبال آن هستیم در یک کلام واضح و روشن و بدون تعارف عبارت است از «اکتشاف خویشتن»! ۳- ما و همه کسانی که این برنامه را شرکت میکنند، به طور طبیعی، تاکنون برنامههای روحی و خودسازی و حرکتیِ بسیاری را تجربه کرده، بهرههای بسیاری برده و محرومیتهای بسیاری را چشیدهایم؛ اما در این برنامه حتماً به دنبال کاری هستیم، کارستان! ما از وضعیت خود راضی نیستیم... شما یا مانند من در سنین بالایی هستید و وقت زیادی برای تلفکردن ندارید یا در سنین پایینتر هستید و حق تلفکردن عمر خود را ندارید. میدانیم که حرکتها و کارهای قبلی نتایج ارزشمندی داشته و باید شکر این نعمت را به جای گذاشت و هرگز نباید این نعمتها را دستکم گرفت؛ چرا که آنها نعمتهای خاص خداوند بوده که به هر کسی داده نمیشود و با همین نعمتهاست که الان ما اینجا هستیم و لحظهای کمگرفتن آن نعمتها ممکن است باعث محرومیتهای طولانی انسان بشود (آن طور که تجربه آن را بعضی دوستان داشتهاند). اما هر چه که نعمتهای قبلی بالاتر باشد، انتظار از خودمان و وظیفه ما نیز سنگینتر است. ما در این رمضان باید و باید سنگینترین را انتخاب کنیم و با تمام قوا به دنبال آن برویم و هرگز و هرگز به کمتر از آن راضی نشویم و اگر شیطان تردید کرد که مگر شما لیاقت این قله بلند را دارید، باید بگوییم: • ما طمع سفره از صاحب این ضیافت داریم، نه از توان و سرمایه و ظرفیت خود! • کدام میهمان احمقی است که در خانه حاتم طائی غذا از توبره خود بخورد؟! • کدام مجنونی است که وقتی لیلای او راهش دهد، به عقل و صلاحیت خود توجه کند؟! • اینجا که میهمان و بار عامی است که هزاران حاتم به گدایی و هزاران لیلا به مجنونی آمدهاند؛ پس خس بیسروپایی همچو من چرا باید به عقل و تدبیر و توان و صلاحیت خود اکتفا کند؟؟؟... خواجه شیراز میفرماید: من نه آن رندم که تَرکِ شاهد و ساغر کنم، محتسب داند که من این کارها کمتر کنم؛ من که عیبِ توبهکاران کرده باشم بارها، توبه از مِی وقتِ گُل دیوانه باشم گر کنم؛ عشق دردانهست و من غَوّاص و دریا میکده، سر فروبُردم در آن جا تا کجا سر بَرکُنم؛ بازکَش یک دَم عِنان ای تُرکِ شهرآشوبِ من، تا ز اشک و چهره راهت پُر زر و گوهر کنم؛ من که از یاقوت و لَعلِ اشک دارم گنجها، کِی نظر در فیضِ خورشیدِ بلنداختر کنم؛ چون صبا مجموعهٔ گل را به آبِ لطف شست، کجدلم خوان، گر نظر بر صفحهٔ دفتر کنم؛ عهد و پیمانِ فلک را نیست چندان اعتبار، عهد با پیمانه بندم شرط با ساغَر کُنم؛ من که دارم در گدایی گنجِ سلطانی به دست، کِی طمع در گردشِ گردونِ دونپَرور کنم؛ گرچه گَردآلودِ فقرم شرم باد از همتم، گر به آبِ چشمهٔ خورشید دامن تَر کنم؛ عاشقان را گر در آتش میپسندد لطفِ دوست، تنگچشمم گر نظر در چشمهٔ کوثر کنم؛ دوش لعلش عشوهای میداد حافظ را ولی، من نه آنم کز وی این افسانهها باور کنم. ۴- بالاترین هدف و سنگینترین وظیفه چیست؟ «رها شدن از تمام این دور باطل مادی و معنوی و بیرون آمدن از این گرداب طولانی و تمامکردن تمام تلاشهایی که تاکنون فکر میکردیم نجات در آنهاست»! یعنی خود پاک و منزه و خدایی را دیدن و بیاعتنا شدن به هر چیزی که غیر از آن است، یعنی همه چیز را رها کردن، هر چیزی که در این مغز و روح و روان ما داعیه و پرچمی دارد، یعنی آزادی، همان آزادی که اگر برای یک لحظه صورت بگیرد همه چیز حل است، یعنی اینکه: من هیچ چیزی نمیخواهم، اصلا میخواهم که هیچکس نباشم، میخواهم هیچ نخواهم، میخواهم شکستخوردهترین آدم دنیا باشم، میخواهم عریان از تمام اعتقادات و مقدساتی باشم که میدانم همه ساخته من است و مولا علی میفرماید که این وهم و ساخت ذهن توست، میخواهم همه بتهای ذهنی را کنار بزنم، میخواهم هیچ نبینم و هیچ نخواهم و عریان و برهنه از هر چیز و ناچیزی باشم تا همه جهان بیرونی با تمام مادیت و معنویت و ساختهها و مقدسات و نامقدسات را کنار بزنم و... (این چند نقطه آخر را خوب ببینید و به حفظ بسپارید که با آن کارها خواهید داشت!) ۵- این چند نقطه آخر چیست؟ بعد از اينها چه خواهد شد؟ چه اعتقاداتی سربلند میکند؟ چه مقدماتی ساخته میشود؟ چه نورانیتی حاصل میشود؟ مشکل من حل می شود؟ من معنوی میشوم؟ من فلان و فلان میشوم؟ از مشکلات رها میشوم؟ این خدا و اعتقادات را که ترک میکنم، جای آن خدا و اعتقادات بهتر می آید؟ به محض آنکه این سوال را کردید، ناخودآگاه بازگشت کردید به همان دنیای قبلی! بازگشت به خویشتن یعنی ترک همه این دنیاها و ملاکهای آن و همه عادتها و روشها و باورها. تنها در یک صورت بازگشت به خویشتن رخ میدهد: هر بار که سوال از این سه نقطه شد، تمام جوابها و میل جواب و احتمالات آن و تمام پیشرفتهای ناشی از آن را رها کنید و آزاد و وارسته شوید. اگر محکم و استوار باشید، حتی در همین رمضان، مکاشفات و مشاهدات و معارف جدید از درون شما میجوشد. حتما و حتما باید آنها را رها کنید... انواع خیالات و خطورات و تمایلات به ذهن شما هجوم میآورد، همه آنچه که سالها کنار گذاشتهاید را دوباره گرفتار میشوید، افکار و تمایلات و خطورات ذهنی چون لشکر مغول شما را ایلغار میکند، دچار فلاکتی میشوید که به خود لعنت میفرستید که این چه کاری بود به سرخود آوردم -و حتی به صاحب این متن!-. هیچ مشکلی نیست، اگر به سوی کعبه مقصود قدم برمیدارید، سرزنشهای خار مغیلان را باید تحمل کنید، ولی به آن تسلیم نشوید، همچون سیلی آنها میآیند و زندگی شما را نابود میکنند، اما شما کشته نمیشوید. پس به ترک افکار و ترک بعدی و بعدی و بعدی ادامه دهید، آنها به غارت خود ادامه میدهند، شما هم به حیات و بازگشت به خود ادامه دهید و هرگز به دنبال نتیجه -و آن چند نقطه- نباشید و مقاومت خود را از دست ندهید که همه مبارزه را از دست خواهید داد. اما به محض آنکه اولین خیالات یا باورها و افکار را با دست خود میدان دادید -نه آنچه که خودبخود در حال هجوم مغولی است-، از دایره بازگشت به خویشتن خارج شدید. نه تنها افکار و اشیا بلکه بالاترین مشاهدات و معارف و مکاشفات نیز اینگونه است و هر کجا که توجه کردید -توجه اختیاری، نه آنچه بر شما هجوم مغولی میآورد-، همان جا ایستادهاید و تمام شدهاید حتی اگر بهترین معارف باشد یا ضروریترین و حیاتیترین سوال از نتیجه و "بعد از این چه خواهد شد؟" باشد. ۶- اگر این فرایند به درستی و خوبی انجام گیرد و انسان به همان اندازه که میتواند در مقابل این هجوم خواطر و افکار و عقاید و ایدهآلها خود را نبازد و یا با هزار "بهانه و نیرنگ و فریب خویشتن" بعد از برداشتن اولین گامها شروع به "آه و ناله و نفرین خود و دیگران و زندگی و آسمان و زمین" نکند، بلکه در حد وسع خود به همین "زنده ماندن در این سیل بنیانکَن" اکتفا نماید، پس از آن نیز منتظر "نتیجه و هدف و کشف و شهود و مانند آن" نباشد؛ آنگاه اولین مرحله و گام بازگشت به خویشتن رخ میدهد. بازگشت به خویشتنی که از جنس هیچکدام از درکها و احساسات و نوشتهها و درخواستهای قبلی نیست. ۷- اگر فرد در این اولین گام خود ثبات قدم داشته باشد و در حد همین ماه رمضان بتواند خود را نگاه دارد و استمرار خود را قطع نکند و با هزار بهانه و حساب و کتاب از آن دست برندارد، آنگاه میتواند "خود را کشف نماید". این "خود" و خویشتن" از آن جنس گذشته نیست و منبع و مرجعی است که زندگی او را دگرگون میکند. اما این کشف فقط و فقط در حد "دیدن و فهمیدن" است و هنوز تا "استفاده و به کاربری آن" هزاران فرسنگ فاصله دارد. هنوز این خودی که در اثر "جهاد منظم مستمر سی روزه" کشف شده است هیچ قدرت و توانی ندارد و همچون "طفل تازه به دنیا آمده" است که فقط میتوان "او را دید و از او لذت برد" اما تا بزرگ شدن و رسیدن به "سن بلوغ و ایستادن بر پای خود" زمان و تلاش و مراحل عدیدهای در پیش دارد. ۸- آیا این توجه به نفس باید در ماه رمضان و در طول روز صورت بگیرد؟ هرگز و هرگز و هرگز. در بحث خلوت (جلسه ۱۲ رساله عملیه ۴) گفته شد که به هیچوجه نباید تمرکز و خلوت با زندگی روزمره و مشغولیتهای عادی انسان مخلوط شود. حتی نباید زمان آن بسیار و طولانی باشد. در اکثر موارد چند دقیقه منظم مستمر از هر زمان دیگری بهتر است. بنابراین در رمضان زمان مشخصی برای اینکار در نظر گرفته میشود: هنگام استماع قرآن و در دقایقی که حداکثر ۳۰ دقیقه خواهد بود. برای بسیاری از افراد دقایقی از این ۳۰ دقیقه فقط تمرکز رخ میدهد که همان کافی است. ممکن است فقط یک ثانیه رخ دهد که از سر ما هم اضافی است! ممکن است هر چند روز یک بار انسان بتواند تنها لحظهای بازگشت را موفق شود که فتح بزرگی است. ممکن است در طول رمضان فقط یک بار آن هم برای یک لحظه این حالت رخ دهد که این خود دستیافتن به قلهای بلند است و همان برای بعد از رمضان انسان کافی است و خوشا به سعادت آنکه چنین فتحی را توفیق پیدا کرده است! ۹- برنامه قرآن، مانند رمضانهای قبل، بعد از نماز صبح خواهد بود و با توجه به تغییر زمان اذان صبح، ساعت آن نیز تغییر می کند که پیوسته اعلام خواهد شد. اما بر خلاف سالهای قبل و بر خلاف تمام برنامههای قرآنی در آن هیچ ارائه شفاهی یا گفتگوی کتبی صورت نخواهد گرفت و تنها در هنگام استماع قرآن و سکوت بعد از آن به تمرکز و توجه به نفس مشغول خواهیم بود. بعد از اتمام سکوت، دوستان تجربههای خود را به اشتراک خواهند گذاشت. بر خلاف سالهای قبل، ارائه تجربه کتبی ضروری است. دلیل اینکه ارائه شفاهی و یا گفتگوی کتبی حذف شده این است که زمان فضا فقط صرف توجه به نفس شود و هیچ مانعی در مقابل آن نباشد. همچنین عدم ارائه کتبی تجربه تمرکز انجامشده، قابل قبول نیست. ۱۰- اما افراد سوالات خود را در گروه تلگرامی «سؤالات یونسیّه» درج خواهند کرد. گفتگوهای کتبی افراد در این گروه ممنوع است و تنها به طرح سوال خواهند پرداخت. اما گفتگوها در گروه تلگرامی «بازگشت یونس (علیهالسّلام)» آزاد است، به شرط اینکه تنها مباحث مربوط به رمضان انجام شود. ۱۱- مانند سال گذشته، برنامه شبانهای خواهیم داشت پیرامون متنهای قدسی. سال گذشته این متن روایت عقل و جهل بود و هنوز برای امسال برنامه قطعی نشده و دوستان در گروه «بازگشت یونس (علیهالسّلام)» می توانند پیشنهادات خود را ارائه دهند. ۱۲- بیشتر ارائه و گفتگوی شفاهی در بحث شبانه صورت خواهد گرفت و سوالاتی که برای دوستان در برنامه صبح مطرح شده نیز در این برنامه میتواند مورد بحث قرار گیرد اما به شرطی که قبل از اذان ظهر در گروه «سؤالات یونسیّه» درج شود. ۱۳- گروه اسکایپی «حضرت یونس (علیهالسّلام)» محل انجام برنامههای زنده صبح و شام است. شرط عضویت این است که فایل صوتی قبلی و این متن با دقت و تمرکز مورد توجه قرار گیرد. کسانی که این کار را به دقت و تمرکز انجام ندادهاند، شرعاً و اخلاقاً حق حضور در گروه اسکایپی را ندارند. بعد از گوش کردن و قرائت این دو فایل لطفاً به آقای قاسمی یا خانم مسلمی پیام دهید تا شما را عضو نمایند. لطفاً کسی لینک گروه اسکایپی را در اختیار فرد دیگر قرار ندهد اما لینک گروهها و کانال تلگرامی عمومی است و اشتراک آن مشکلی ندارد.
بحث :
1 -
1404-01-17 طریقه و مشخّصهٔ «توجّه به نفس»مشاهده
فایل ها :