●نترس! کارت را بکن. وقتی که رونقی هست لذت آن را ببر و انرژِی ذخیره کن برای دوران کسادی.
●وقتی فرد در شرایطی قرار میگیرد که رونق یافته، دیگر جایی برای ترس نیست. این ترس باعث میشود که انسان همواره حس کند هنوز در دوران کسادی به سر میبرد، درحالیکه در لحظهی رونق، شرایط مساعد است و مشکلات آشکاری وجود ندارد. البته، همیشه در هر وضعیتی چالشهایی وجود دارد که ممکن است بعداً آشکار شوند. در چنین موقعیتی، بهترین کار این است که از این دوران رونق بهدرستی استفاده کند تا انرژی لازم برای مواجهه با مشکلات آینده را ذخیره کند. بنابراین، جای نگرانی نیست؛ بلکه باید از فرصتها بهره برد.
🔸️کتابت:
حافظهام پاک شده و بدون تشخیص خطورات یا تمرکز. گم شدن محض. و شیطان پرقدرت حاضر. میبینمش. چقدر عجیب است این ابلیس. ول کن مارا.
🔸️توضیح:
●شیطان را رها کن بگذار کارش را بکند تو هم کار خودت را بکن کار ابلیس را به خدا بسپار و کاری که خدا به تو سپرده را انجام بده.
●کاری که خدا اکنون به تو سپرده چیست؟ اینکه توجهات را حفظ کنی، مثل فانوس حواست به خودت باشد. شیطان میخواهد رها نکند؟ خب، این کار اوست. اما تو چرا باید به او توجه کنی؟ تو اینجا هستی، زندهای، سالمی، محکم ایستادهای. پس شیطان هر کاری که میخواهد بکند، بگذارش به حال خود. اینکه نگران گم شدن باشی، بیمعناست. کسی که این حرفها را میزند، اصلاً گم نمیشود. این نگرانی زمانی پیش میآید که آدم مدام به موجها نگاه میکند، به شیطان و عوامل بیرونی توجه میکند. اما اگر به خودش بنگرد، میبیند که هیچ مشکلی نیست.
🔸️کتابت:
از خواطر خبری نیست که نیست.
🔸️توضیح:
●بهتر.
●وقتی چیزی وجود ندارد، پس چرا باید نگرانش باشی؟ اگر خواطر نیست، نیست! البته همیشه یک حدی از خواطر باقی میماند، اما وقتی که خیلی زیاد نیست، انگار که اصلاً وجود ندارد. پس چه بهتر که نباشد! انسان باید از این فرصت استفاده کند و پیش برود.
🔸️کتابت:
از همان ابتدای تمرکز از خواطر خبری نبود، تصویرها تک به تک می آمدند و میرفتند، سعی کردم از آنها عبور کنم؛ سکوت حاصل نشد.
🔸️توضیح:
● حتی کمتر از این باید فکر نتیجه باشید.
●بله، آن مقداری که خانم داجر نوشتهاند، خودش مقدار خوبی است. همینکه انسان بتواند از نتیجهها رها شود، گام بزرگی است. اما درعینحال، باید حواسش به سکوت هم باشد و سعی کند از آن عبور کند. گاهی انسان میخواهد کاری انجام دهد و بعد میگوید: " سکوت حاصل نشد." اما نیازی نیست که نگران این موضوع باشد. آنچه مهم است، این است که تسلیم این خواطر نشود. اینکه سکوت حاصل شود یا نه، چیزی نیست که با فشار و اجبار به دست آید؛ بلکه بهتدریج رخ میدهد. پس نباید درگیر این باشد که "چرا خواطر میآیند و میروند" یا "چرا سکوت ایجاد نشد." فقط کافی است که آرامآرام، بدون عجله، اینها را رها کند.
🔸️کتابت: بیمقاومت مینشینم، همه عجز، تا خود قرآن برایم کاری کند…
🔸️توضیح:
●بیمقاومت نشستن عجز نیست بلکه خود آن کاری است که باید انجام داد. نه مقاومت، نه هجوم به خاطرها، و نه همراه شدن با آنها.
●اینجا باید به نکتهای اشاره کنم: بیمقاومت نشستن، به معنای عجز یا ناتوانی نیست، بلکه خودِ آن، همان کاری است که باید انجام داد. این یک نقص نیست، بلکه عین عمل است. بیمقاومت نشستن یعنی اجازه دهی که همهچیز خودش جریان داشته باشد، نه اینکه بخواهی در برابر آن بجنگی یا آن را تغییر دهی. در متن هم اینطور بیان شده که گویی این یک نقص است، اما درواقع، عکس آن صحیح است. بیمقاومت نشستن، یعنی اجازه دهی که خودِ قرآن (یا هر چیز دیگری) کار خودش را بکند، نه اینکه تو دنبال این باشی که حتماً کاری انجام شود. آنچه مهم است، این است که نه با خواطر بجنگی، نه دنبالشان بروی. بلکه فقط باشی، همینجا، بدون درگیری، مثل فانوس. این احساس که "باید کاری کنم" یا اینکه "یکی بیاید و برای من کاری انجام دهد"، دقیقاً همان چیزی است که انسان را عقب میاندازد. البته این هم اشکالی ندارد، اما بهتدریج باید آن را هم رها کرد.
🔸️کتابت:
تا پایان پخش قرآن شاید بیش از هر روز ذهنم شلوغ بود با شروع سکوت ابتدا به نوع دیگری شلوغ شد. نگرانیها و خواستهها بود که داشت مرا به دنبال خود میکشاند با ورود آگاهی هر بار دغدغهای از بین میرفت. گویی از اول نبوده باشد. این آگاهی یا خالی بودن ذهن مثل آب بر آتش بود. باز ذهنم فرار میکرد...
🔸️توضیح:
●عالی.
●دقیقاً، این همان آب بر آتش است. همینکه انسان به دنبال چیزی نرود، خودش کافی است. به محض اینکه توجه را از درگیری با خواطر بردارد و فقط خودش را در این میان ببیند—بیآنکه به آنها کاری داشته باشد—یک لحظه احساس خنکی میکند. البته، لحظهی بعد ممکن است خواطر دوباره هجوم بیاورند، حتی شاید پنج دقیقه ادامه پیدا کنند. اما بعد، ناگهان یک شوک میآید و انسان از چنگشان رها میشود. این رهایی به این معنا نیست که خواطر از بین رفتهاند؛ آنها مثل موجهایی هستند که میآیند و میروند، به طوفان میزنند، میکوبند. اما انسان چه؟ او همچنان سر جایش ایستاده است، محکم و سالم. همین لحظات حضور و پایداری، اصل ماجراست. چیز دیگری لازم نیست.
🔸️کتابت:
خطورات بیش از پیش میان من و صدای قرآن میپیچیدند. خطوراتم از خودم بزرگتر است. پس خودم کجا هستم؟ عصای موسایم کجاست که بشکافد این اقیانوس را. به قرآن پناه میبرم، امروز هم با تمام شدن قرآن ترسیدم. از تنهایی با خودم.
🔸️توضیح:
●دنبال عصای موسی بودن نمی گذارد انسان خودش را ببیند.
●دقیقاً، ایشان میپرسد: من خودم کجا هستم؟ وقتی حواست به عصای موسی باشد، خودت را نمیتوانی ببینی. تو دنبال چه هستی؟ دنبال عصایی که معجزه کند؟ دنبال اینی که امواج را بشکافی و بر آنها مسلط شوی؟ یا منتظری که قرآن کاری برایت بکند؟ اگر اینطور باشد، هیچوقت خودت را نخواهی دید. تمام این مسیر برای این است که از همهی اینها عبور کنی—از عصای موسی، از ید بیضا، از هر نشانهای که فکر میکنی تو را نجات میدهد. و در نهایت، میرسی به این جمله که ترسیدم از تنهایی با خودم! اما مشکل همین است: اینکه میخواهی از خودت فرار کنی، نمیخواهی تنها با خودت بمانی. درحالیکه اصل ماجرا همین است: هیچچیز نخواهی! همین چیزی که از آن میترسی، کافی است یکبار درونش بروی و ببینی که ترسی وجود ندارد. اما تا زمانی که از آن فرار میکنی، هنوز دنبال عصای موسی، معجزه، و چیزی هستی که تو را نجات دهد—و تا وقتی که اینگونه است، هیچچیز حاصل نمیشود.
🔸️کتابت:
با شروع صدای قرآن رعشهای به تنم افتاد. سخت ترسیدم، گویی دیوی سیاه از پشت سر دنبالم میکرد و میخواست مرا به کام درهای پر از آتش ببرد. اضطرار داشتم بلند شوم اما با خودم گفتم نباید تکان بخورم. مثل وقتی که مقابل سگ قرار میگیرم و نباید فرار کنم. ترس امانم را برید. چشمانم را باز کردم. قاری به گونهای میخواند که انگار تمام داستانهای نکیر و منکر که در مدرسه گفتند برای ترساندن ما جلوی چشمم ظاهر شد.
🔸️توضیح:
●با استمرار آرامتر خواهید شد وبعد راحت به تمرکز می رسید همهی اینها به شرط عدم نتیجه خواهی است.
●ایشان هنگام تمرکز روی قرآن، ناگهان با هجوم شدید تخیلات، توهمات و تصاویر خیالی مواجه میشود—انگار که در برابر سگی ایستاده یا هنگام شنیدن قرآن، حسی مانند "نَکیر و مُنکر" پیدا میکند. اگر بتواند توجه کند که اینها چیزی جز توهم نیستند—نه نَکیری وجود دارد، نه مُنکری—و درعینحال ببیند که خودش اینجا سالم و آرام نشسته، بدون هیچ مشکلی، آنوقت دیگر نیازی به جنگیدن با این توهمات ندارد. نیازی نیست که آنها را از بین ببرد یا به نتیجهای خاص برسد. فقط کافی است که به آنها ارزش و واقعیت ندهد. اگر بتواند این کار را انجام دهد و کمی استمرار داشته باشد، خیلی راحت به تمرکز میرسد. در واقع، او هماکنون بخش مهمی از این فرآیند را طی کرده است. او در جستجوی عصای موسی یا معجزهای نیست، بلکه صرفاً تحت فشار امواج سنگین تخیلات و ذهنیاتش قرار گرفته. تنها چیزی که نیاز دارد این است که متوجه باشد اینها فقط امواجاند، و او فانوسی است که در میان آنها ایستاده. نه لازم است که امواج را متوقف کند، و نه باید از آنها تبعیت کند. اگر این روند ادامه پیدا کند، خودش بهتدریج مسیر را پیدا میکند و انشاءالله در همین ماه رمضان به نتایج عمیقی خواهد رسید.
🔸️کتابت:
نقطه ذات. انگار کش آمدهام، وسیع، پهن. بزرگ. اما مثل تار عنکبوت سوراخ. انگار سنگینی لطیفی بر قلبم است. سنگینی بزرگ و نرم. حس لطف دارم. اما تمام چیزی که بر من میریزد از سوراخهای تار رد میشود....از دست میرود. نمیماند. همه چیز از دست میرود.
🔸️توضیح:
●حس ها وتحلیلها ومشاهدهها اگرچه در جای خود وجود دارد اما نباید مورد توجه قرار بگیرد.
●چیزهایی که او میبیند، ممکن است مثبت باشند یا منفی، ممکن است توهم باشند یا واقعیت، ممکن است یک تحلیل جدید باشند یا یک مشاهدهی عمیق. اینها همه میآیند و میروند. بعداً، از چیزهای خوب بهره میبرد و از چیزهای بد فاصله میگیرد. اما در همان لحظه، نباید به هیچکدام از آنها توجه کند. به محض اینکه تمرکزش را روی این چیزها بگذارد و برایشان اهمیت قائل شود، مسیرش متوقف میشود. پس چه باید بکند؟ باید همچنان ایستاده بماند و بگذارد این جریان، بیاید و برود. توجهاش به خودش باشد، نه به این چیزها. البته، انسان میفهمد، تحلیلها را میبیند، مشاهدات را تجربه میکند و بسیاری چیزها برایش آشکار میشود. اما اینها فقط یک جریان موازی هستند که میآیند و میروند—چه مثبت، چه منفی؛ چه واقعیت، چه توهم؛ چه در قله، چه در دره؛ چه در اوج، چه در حضیض. اما "من" کجا هستم؟ من همچنان در جای خودم ایستادهام، در عالم خودم. مهم این است که توجهام از خودم سلب نشود. میبینم، مشاهده میکنم، اما همچنان در جای خودم ثابت ماندهام.
🔸️کتابت:
قرآن به دست جلوی ورودی غار وجودم ایستادهام، و یارای جلو رفتن ندارم، تا چشم کار میکند تاریکی و ظلمت است. با این همه تاریکی چه کنم؟ خاطرهها حمله میکنند و من ایستادهام و ناگهان در انتهای تاریکی فضایی به بیرون باز شده و نور طلایی روشنی را دیدم که گویی زنده بود و در حال جنب و جوش و باز خواطر بودند که خودنمایی میکردند...
🔸️توضیح:
●با استمرار به نتیجه میرسید به شرط توجه نکردن به مشکلات و خواطر و نتیجهها.
●در واقع، پاسخ این سؤال که "با این همه تاریکی چه کنم؟" همین است: هیچکاری لازم نیست انجام دهی. گاهی غار است، گاهی روشنایی، گاهی نور، گاهی ظلمت، گاهی ترسناک، گاهی آرام و امن. اما مهم این است که تو اینجا سالم هستی، آزاد، راحت—مثل فانوس دریایی که در جای خود ایستاده است. اگر به این تاریکیها، ظلمتها، غارها یا حتی برعکس، به روشناییها و خاطرها توجه نکنی، اگر دنبال نتیجه نباشی، اگر مدام نپرسی "حالا چه کنم؟"—همین یعنی مسیر درست را پیش گرفتهای. قرار نیست کاری انجام دهی. تنها کاری که باید انجام دهی، این است که هیچکاری نکنی. اگر این روند ادامه پیدا کند، نتیجه خودش خواهد آمد، انشاءالله.
🔸️کتابت: و رفتن مقصد بود و نه رسیدن.
🔸️توضیح:
●عالی.
●خیلی حرف کامل و درستی است. نتیجه، مشاهده، مکاشفه، اینکه چه بشوی یا نشوی، تمرکز کنی یا نکنی—هیچکدام از اینها مهم نیست. این فرایند فقط از تو میخواهد مسیر را برو. حالا هدف چیست؟ کجا میخواهی برسی؟ چه اتفاقی قرار است بیفتد؟ اینها سؤالاتی هستند که نباید به آنها بپردازی. قرار نیست به این چیزها فکر کنی—فقط باید حرکت کرد.
🔸️کتابت:
موقع تمرکز و توجه ذهن بازیگوش و بیشفعالی دارم، لحظهای دست از بازیگوشی برنمیدارد، باید کاری کنم. امروز سکوت را دوست داشتم و اما بعضی لحظات از اون فرار میکردم، نه به خاطر خطورات، نمیدانم چرا.
🔸️توضیح:
●نه نباید کاری کنید. اصلا کاری که باید بکنید این است که هیچ کار نکنید.
●نکتهی اصلی همین است: قرار نیست کاری انجام دهی.وقتی میپرسی "چه کنم؟" پاسخ این است: هیچکاری نکن. این خودش تمام ماجراست. گاهی ذهن بازیگوشی میکند، گاهی سکوت را دوست دارد، گاهی از آن فرار میکند، گاهی درگیر جریانهای مختلف میشود—اما همهی اینها فقط یک سیل است که میآید و میرود. پس چه باید کرد؟ هیچکاری. حتی تماشا هم لازم نیست. تنها کافی است حواست به خودت باشد. تفاوت کسی که در مسیر است با کسی که نیست، دقیقاً همینجاست: اینکه مدام نپرسد "حالا چه کنم؟" چون همین پرسیدن یعنی از مسیر خارج شدن. وقتی هیچکاری نمیکنی، باید خوشحال باشی، نه اینکه دوباره بپرسی "چه کنم؟" چون اگر دوباره این سؤال را بپرسی، یعنی مسیر را ترک کردهای.
🔸️کتابت:
مثل همین ماشین هنهن میکنم و یخم.... یادم نیست، داخل واژهی صبح، صبح خواهد شد؟ کسی درونم فریاد میزند، داد میزند، میگرید، قلبم درد میکند، قلبم شکسته، قلبم تکهتکه است. هرچه میکشم از چشمهاست. بسازم خنجری نیشش ز فولاد اما در دیدهی دیگران فرو کنم. از چشمها خلاص نمیشوم. چشمها آزاردهندهاند... گریستن... گریستن مادرم، پدرم. یادم نیست. ۵دقیقه میایستم اما دگر شانه خالی میکنم. میخواهم بگریم. فشاریست و نباید به خودم فشار آورم...
🔸️توضیح:
●استمرار اما بدون فشار هیچ فشاری نباید وجودداشته باشد.
● این فرایند توجه به خود و بیتوجهی به آنها را کموبیش در حال انجام است، هرچند با سختی. اما نکتهی مهم اینجاست: اگر فشار بیش از حد شود، باید موقتاً این روند را ترک کند. گاهی فشار آنقدر زیاد میشود که ادامه دادن ممکن نیست؛ در چنین حالتی، ترک موقت برنامه ضروری است. اما اگر فشار در حدی است که میتواند آن را تحمل کند—یا با کم کردن شدت خلوت، یا با تنظیم شرایط به گونهای که فشار کمتر شود—پس باید ادامه دهد. او ممکن است احساس کند که قلبش را تکهتکه میکنند، مشکلات از هر طرف هجوم آوردهاند، همهچیز به هم ریخته است. اما نکتهی کلیدی این است که خودش را نمیبازد. در این نوشته، باختن خود وجود ندارد. هرچند که از اوضاع بیرونی گلهمند است، اما همچنان خودش را حفظ کرده است. اگر بتواند این فشار را مدیریت کند و ادامه دهد، حتی با سختی، این استمرار کمکم او را از این وضعیت بیرون میکشد. تصور کن: مثل کوهی که از دل بیابان سر بر میآورد. همهچیز اطراف در جای خودش هست—فرورفتگیها، پستیها، ناپایداریها—اما این کوه همچنان سرفراز ایستاده است. انسان هم همینطور میشود—اگر استمرار داشته باشد. البته، به این شرط که فشار بیش از حد نباشد، و در حدی باشد که قابل تحمل باشد.
🔸️سوال در مورد این توضیح:
حد این میزان فشار قابل تحمل چیست؟
🔸️پاسخ:
حد و آستانهاش این است که انسان خودش را نگه دارد. اگر بتواند در این حد بگوید: "من همچنان زندهام—نه فقط به این معنا که نفس میکشم، بلکه به این معنا که به حیات انسانی خودم ادامه میدهم." پس مسیر را درست طی میکند. فشارها ممکن است سنگین باشند، اما اگر او همچنان ایستاده باشد و تصمیم به ایستادن داشته باشد، میتواند موفق شود و به نتیجه برسد. اما اگر شرایطش اینگونه نباشد: به خشم شدید میافتد و به زمین و زمان بد و بیراه میگوید، یا از شدت فشار در خودش فرو میریزد. در این حالت، باید خلوت را ترک کند. چون خلوت در چنین شرایطی، اوضاع را بدتر خواهد کرد. اما اگر میتواند در همین حد بایستد—مثل فانوسی که در میان طوفان ایستاده است—و اگر میداند که تحملش در حدی است که میتواند ادامه دهد، آنوقت استمرار، او را به نتیجه میرساند. پس یا باید بایستد و ادامه دهد، یا اگر فشار غیرقابلتحمل شد، باید رها کند.
🔸️ادامهی سوال:
فکر نمیکنم آن بخش فروریختن برایم اتفاق افتاده باشد، الان فکر میکنم همچنان ایستادهام ولی یک خشمی در گذشته (شش ماه پیش) به انسانها داشتم که خب خیلی وحشتناک بود و الان احساس میکنم آن خشم دوباره هست، دلم میخواهد با همه دعوا کنم بر سر همه فریادم بزنم.
🔸️پاسخ:
خشم بهخودیخود اشکالی ندارد. گاهی خشم به حدی میرسد که کاملاً بر انسان غالب میشود، تا جایی که: به خودش حق مطلق میدهد، دیگران را باطل و بیارزش میبیند، و حتی خودش هم باورش میشود که این خشم کاملاً درست است. در این حالت، خشم به یک انحراف تبدیل میشود، مسیر را منحرف میکند، و انسان را به جادههای فرعی میکشاند. اما اگر به این حد نرسد و فقط یک واکنش طبیعی به فشارهای شدید باشد، مشکلی ندارد. وقتی انسان تحت فشارهای غیرقابلتحمل قرار میگیرد، طبیعی است که دچار ناراحتی، عصبانیت یا مشکلات روحی شود. نباید از خودت انتظار داشته باشی که همیشه آرام باشی. حتی اگر دیگران بگویند "ناراحت نباش، عصبی نشو"، خودشان هم میدانند که این یک واکنش طبیعی است. پس، تا وقتی که خشم باعث نشود نگاهت به جهان و آدمها کاملاً تحریف شود، مشکلی ندارد. بگذار باشد. بگذار بیاید و برود. به نظر میرسد تحمل تو هم متناسب با این فشارها در حال رشد و توسعه است. و اگر همچنان تصمیم به ادامه مسیر داشته باشی، این خشمها تو را متوقف نخواهند کرد.
🔸️کتابت:
خطورات و عصبانیت.
🔸️توضیح:
●عصبانیت کار را خراب می کند باید آنقدر بیتوجه باشید که هیچ اهمیتی به نتیجه ندهید.
●خطورات اینجا طبیعی است اما عصبانیت برای چیست؟ موج میآید و میرود، اما انسان توجهش به خودش است. اگر عصبانیت میآید و میرود عیبی ندارد اما اگر انسان تسلیم این میشود این مشکل دارد. انواع خطورات و افکار مثبت و منفی و توهمات برای انسان اتفاق میافتد، اگر همهی اینها را میبیند و توجهاش به خودش است و تسلیم نشده عیبی ندارد. اما اگر تسلیم یکی از اینها شود این نقص دارد و به نتیجه نمیرسد.
🔸️کتابت:
همه چیز خاموش شد.
🔸️توضیح:
●عالی.
●اصلا میخواهیم همه چیز خاموش شود این بهترین حالت است.
🔸️کتابت:
دوباره قلبم را در آغوشش گرفته تا آرامم کند...کاش این رمضان هرگز تمام نشود...
🔸️توضیح:
●به جای کاش گفتن باید سراغ تسلیم رفت تسلیم مانند آن فانوس دریایی. این است راز موفقیت.
●کاش گفتن انسان را از حال خودش بیرون میآورد. به هر شکلی که انسان دنبال یک چیزی است ، حتی نتیجه کار خراب میشود. به محض اینکه انسان به دنبال چیزی باشد ( هر چیزی) از آن وضعیت بیرون میآید. امواج در حال آمد و شد هستند باید تسلیم آنها بود، البته تسلیم به آن معنا که انسان توجهاش را به آنها بدهد منظور نیست. توجه انسان فقط به خودش باشد.
🔸️کتابت:
سکون، سکوت، وسعت، سبکی، خنکی طولانیتر از همیشه.
🔸️توضیح:
●این سبکی و خنکی علاقه و اعتیاد نیاورد راه دراز است و قلندر باید بیدار باشد در ره رهزنانند و این نتیجهها بیارزش فقط در حد یک تجدید قوا ارزش دارند و نه بیشتر.
●این را برای خانم صنعت هم گفتم. این حرف برای هر دوی آنهاست. وقتی که رونق، سبکی و خنکی پیدا میشود، خیلی خوب است، اما یادتان باشد که اینها اصل نیستند. چه خنکی باشد، چه گرمی؛ چه لذت ببرم، چه در اوج درد باشم؛ چه خواطر بد سراغم بیایند، چه مشاهدات مثبت رخ دهند—هیچکدام از اینها ارزش واقعی ندارند. تنها چیزی که ارزش دارد، همان "من" است که به آن توجه میکنم. وقتی اوضاع خوب میشود، این حالت میتواند بهشدت اعتیادآور باشد. انسان میگوید: "این خیلی عالی شد!" البته که حق دارد از لذتش بهره ببرد، اما باید به یاد داشته باشد که ممکن است دو دقیقه بعد همه چیز معکوس شود. پس توجهاش باید همیشه به خودش باشد. راه دراز است و آدم باید بیدار بماند. در این رمضان، در این برنامهی صبحگاهی، انسان باید حواسش به خودش باشد. نباید فقط برای تجدید قوا به این لذتها دل ببندد و بگوید: "حالا که حاصل شد، کیفش را ببریم!" چون بهمحض اینکه این وابستگی کمی بیش از حد شود، خطرناک خواهد شد.
🔸️کتابت:
سوار بر موجها به این سو و آن سو. میگذارم بروم بیایم ناگهان به خود میآیم و میفهمم قرآن تمام شده و همهجا سکوت است. در آن یک لحظه احساس رهایی دارم. موجها برای ثانیهای مرا رها میکنند شاید هم به خواب رفتم.
🔸️توضیح:
●توجهتان را از موجها و بود و نبود آن سکوت و هر چیز دیگر باید قطع کنید. این است راه رهایی.
●تمام این فرآیندی که در ذهن و وجود انسان رخ میدهد، عیبی ندارد. این اتفاقات در حال وقوع هستند و انسان هم آنها را میبیند و گزارش میکند، اما نکتهی مهم این است که در لحظه نباید به آنها توجه کند. اینکه سکوت آمد یا نیامد، موجی آمد یا نيامد، هیچکدام اهمیتی ندارند. انسان باید از همهی اینها بگذرد، چون اصل همین گذر کردن است. اگر انسان به دنبال رسیدن به چیزی باشد، کل نتیجه را ملغی میکند و فرآیند ذهنیاش منفی میشود. اما راه درست چیست؟ هیچ! باید بپذیرد که «من همین هستم که هستم.» نخواهد چیزی باشد، نخواهد کاری بکند، نخواهد سکوت باشد یا نباشد—هر چه بود، بود. موجها میآیند و میروند، و همین رها کردن است که باعث آزادی میشود. انشاءالله، از این طریق، انسان به رهایی میرسد.
🔸️کتابت:
خواب عمیق.
🔸️توضیح:
●استمرار و پیدا کردن نقاط قابل اقدام.
●اینکه خواب عمیق باشد، هیچ عیبی ندارد. این اتفاق گاهی در هنگام تمرکز پیش میآید و مشکلی ایجاد نمیکند، اما نباید باعث ترک مسیر شود. در عین حال، باید بررسی کند که آیا برنامهی روزانهاش نقصی دارد که بر تمرکزش تأثیر گذاشته است—مثلاً مشغولیت بیش از حد، کمبود زمان یا هر عامل دیگری که میتواند مانع توجه او شود. اگر چنین نقطهای پیدا شد، میتواند اقدام کند تا تمرکزش را بهبود ببخشد. اما اگر عاملی پیدا نشد، باید مسیر را ادامه دهد و تمرکزش را از دست ندهد. استمرار کلید اصلی است. اگر در طول روز میتواند اقدامی برای افزایش توجه خود انجام دهد، باید آن را عملی کند. اما تا زمانی که نتیجهای نگرفته، خواب او هیچ اشکالی ندارد.
🔸️کتابت:
تمرکز، مخاطبه قرآن و آوای دوست هر آنچه هست و نیست، از لطف دوست تمرکز، دفع اوهام، دفع امواج برای دیدن یک آن دوست میان وهم، خواب و صوت آیات یکی صوت است آن هم صوت آن دوست تو گویی لحظهای صوتی است زنده جدا از هرچیز ، میآید از دوست چو وصلت بر نخیل و دست کوتاه دلم همچون حبیبی، در رهت، دوست.
🔸️توضیح:
●درست است اما دفع امواج نباید جدی بشود.
🔸️سؤال این است که در تشخیص اهداف، آمال و آرزوها، مرز بین آنچه عقلایی است و آنچه عقلایی نیست را چگونه مشخص کنیم؟ در واقع، پرسش این است که وقتی با مجموعهای از اهداف و آرزوها روبهرو میشویم—مثلاً پس از خواندن کتاب آقای قاضی، مطالعهی داستان حضرت موسی، یا هر منبع دیگری—چگونه بفهمیم که این اهداف عقلایی هستند و باید به سمتشان برویم یا نه؟
🔸️پاسخ:
جواب این است که در موقعیتهای مختلف، معیارهای گوناگونی برای ترسیم این مرز وجود دارد. اما آنچه در این رمضان مهم است، این است که نهتنها به دنبال این مرز نباشید، بلکه بهسمت چیزی بروید که مسیر آن برایتان مشخص شده باشد. در این رمضان، باید به چیزی بپردازید که برایتان ممکن است، یعنی چیزی که یک برنامه عملی به شما میدهد—برنامهای که از فردای رمضان بدانید چه باید بکنید. مثلاً باید بدانید که آیا باید سراغ این کار بروید یا نه؟ چه اذکاری بگویید و چگونه بگویید؟ چه اهدافی را دنبال کنید و چگونه؟ هر چیزی که عملی، مشخص و معین باشد، در این دوره ارزشمند است. در غیر از رمضان، راههای متعددی برای ترسیم این مرز وجود دارد، اما در این رمضان نیازی به این تفکیک نیست. بلکه هر آنچه برایتان ممکن و مقدور است و میتوانید برای آن برنامه عملی و راهبرد مشخصی تعریف کنید، برایتان مفید خواهد بود. مابقی چه؟ آنها مفید نیستند.
فایل ها :
بازگشت جناب یونس (علیهالسّلام) - رمضان و اکتشاف خویشتن (۱۴۴۶ ق.)
وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَىٰ فِي الظُّلُمَاتِ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمین؛ فَاسْتَجَبْنَا لَهُ وَ نَجَّيْنَاهُ مِنَ الْغَمِّ ۚ وَ كَذَٰلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِین... و یونس؛ هنگامی که برافروخته و خشمگین از جایگاه و قرار خود بیرون شد و پنداشت که تدبیر ما بر او سخت نخواهد گرفت؛ پس در تاریکی و سختیِ برخواسته از کارش، ندا درداد که به غیر تو بینهایتی در ورای هیچ چیزی وجود ندارد و تو از هر نقص و پنداشتی پاک هستی و این منم که به غفلت بر خود ظلم نمودم. پس ما نیز ندای او را پاسخ گفتیم و او را از مشکلات و مصیبت رها کردیم و اینگونه است که برای هر کسی که ایمان داشته باشد، راه رهایی و نجات قرار دادیم. ۱- فرصتهای ویژه در زندگیِ حرکتی انسان جایگاه ویژه دارد و رمضان یکی از مهمترین آنهاست. در جای خود بحثها و گفتگوهای بسیاری صورت گرفته که چه دلایل آسمانی و زمینی باعث اهمیت و تاثیر رمضان است که علاقهمندان میتوانند به آن مراجعه نمایند. اما در مجموع روشن است که از یکسو در این دوره زمانی تمامی تلاشهای سال گذشته انسان میتواند به ثمر رسیده و از سوی دیگر بهترین نگاه و برنامه ریزی برای سال آینده باید در این برهه زمانی صورت بگیرد. اما در برنامه امسال (۱۴۴۶ قمری)، ما به دنبال هدف دیگری هستیم: قله روحی و حرکتی که به سادگی به دست نمیآید و رمضان موقعیت ویژهای است که ارزش والای آن تنها باید در چنین طریقی هزینه شود و تنها در این صورت است که خسارتی نخواهد بود. ۲- آنچه در این سال به دنبال آن هستیم در یک کلام واضح و روشن و بدون تعارف عبارت است از «اکتشاف خویشتن»! ۳- ما و همه کسانی که این برنامه را شرکت میکنند، به طور طبیعی، تاکنون برنامههای روحی و خودسازی و حرکتیِ بسیاری را تجربه کرده، بهرههای بسیاری برده و محرومیتهای بسیاری را چشیدهایم؛ اما در این برنامه حتماً به دنبال کاری هستیم، کارستان! ما از وضعیت خود راضی نیستیم... شما یا مانند من در سنین بالایی هستید و وقت زیادی برای تلفکردن ندارید یا در سنین پایینتر هستید و حق تلفکردن عمر خود را ندارید. میدانیم که حرکتها و کارهای قبلی نتایج ارزشمندی داشته و باید شکر این نعمت را به جای گذاشت و هرگز نباید این نعمتها را دستکم گرفت؛ چرا که آنها نعمتهای خاص خداوند بوده که به هر کسی داده نمیشود و با همین نعمتهاست که الان ما اینجا هستیم و لحظهای کمگرفتن آن نعمتها ممکن است باعث محرومیتهای طولانی انسان بشود (آن طور که تجربه آن را بعضی دوستان داشتهاند). اما هر چه که نعمتهای قبلی بالاتر باشد، انتظار از خودمان و وظیفه ما نیز سنگینتر است. ما در این رمضان باید و باید سنگینترین را انتخاب کنیم و با تمام قوا به دنبال آن برویم و هرگز و هرگز به کمتر از آن راضی نشویم و اگر شیطان تردید کرد که مگر شما لیاقت این قله بلند را دارید، باید بگوییم: • ما طمع سفره از صاحب این ضیافت داریم، نه از توان و سرمایه و ظرفیت خود! • کدام میهمان احمقی است که در خانه حاتم طائی غذا از توبره خود بخورد؟! • کدام مجنونی است که وقتی لیلای او راهش دهد، به عقل و صلاحیت خود توجه کند؟! • اینجا که میهمان و بار عامی است که هزاران حاتم به گدایی و هزاران لیلا به مجنونی آمدهاند؛ پس خس بیسروپایی همچو من چرا باید به عقل و تدبیر و توان و صلاحیت خود اکتفا کند؟؟؟... خواجه شیراز میفرماید: من نه آن رندم که تَرکِ شاهد و ساغر کنم، محتسب داند که من این کارها کمتر کنم؛ من که عیبِ توبهکاران کرده باشم بارها، توبه از مِی وقتِ گُل دیوانه باشم گر کنم؛ عشق دردانهست و من غَوّاص و دریا میکده، سر فروبُردم در آن جا تا کجا سر بَرکُنم؛ بازکَش یک دَم عِنان ای تُرکِ شهرآشوبِ من، تا ز اشک و چهره راهت پُر زر و گوهر کنم؛ من که از یاقوت و لَعلِ اشک دارم گنجها، کِی نظر در فیضِ خورشیدِ بلنداختر کنم؛ چون صبا مجموعهٔ گل را به آبِ لطف شست، کجدلم خوان، گر نظر بر صفحهٔ دفتر کنم؛ عهد و پیمانِ فلک را نیست چندان اعتبار، عهد با پیمانه بندم شرط با ساغَر کُنم؛ من که دارم در گدایی گنجِ سلطانی به دست، کِی طمع در گردشِ گردونِ دونپَرور کنم؛ گرچه گَردآلودِ فقرم شرم باد از همتم، گر به آبِ چشمهٔ خورشید دامن تَر کنم؛ عاشقان را گر در آتش میپسندد لطفِ دوست، تنگچشمم گر نظر در چشمهٔ کوثر کنم؛ دوش لعلش عشوهای میداد حافظ را ولی، من نه آنم کز وی این افسانهها باور کنم. ۴- بالاترین هدف و سنگینترین وظیفه چیست؟ «رها شدن از تمام این دور باطل مادی و معنوی و بیرون آمدن از این گرداب طولانی و تمامکردن تمام تلاشهایی که تاکنون فکر میکردیم نجات در آنهاست»! یعنی خود پاک و منزه و خدایی را دیدن و بیاعتنا شدن به هر چیزی که غیر از آن است، یعنی همه چیز را رها کردن، هر چیزی که در این مغز و روح و روان ما داعیه و پرچمی دارد، یعنی آزادی، همان آزادی که اگر برای یک لحظه صورت بگیرد همه چیز حل است، یعنی اینکه: من هیچ چیزی نمیخواهم، اصلا میخواهم که هیچکس نباشم، میخواهم هیچ نخواهم، میخواهم شکستخوردهترین آدم دنیا باشم، میخواهم عریان از تمام اعتقادات و مقدساتی باشم که میدانم همه ساخته من است و مولا علی میفرماید که این وهم و ساخت ذهن توست، میخواهم همه بتهای ذهنی را کنار بزنم، میخواهم هیچ نبینم و هیچ نخواهم و عریان و برهنه از هر چیز و ناچیزی باشم تا همه جهان بیرونی با تمام مادیت و معنویت و ساختهها و مقدسات و نامقدسات را کنار بزنم و... (این چند نقطه آخر را خوب ببینید و به حفظ بسپارید که با آن کارها خواهید داشت!) ۵- این چند نقطه آخر چیست؟ بعد از اينها چه خواهد شد؟ چه اعتقاداتی سربلند میکند؟ چه مقدماتی ساخته میشود؟ چه نورانیتی حاصل میشود؟ مشکل من حل می شود؟ من معنوی میشوم؟ من فلان و فلان میشوم؟ از مشکلات رها میشوم؟ این خدا و اعتقادات را که ترک میکنم، جای آن خدا و اعتقادات بهتر می آید؟ به محض آنکه این سوال را کردید، ناخودآگاه بازگشت کردید به همان دنیای قبلی! بازگشت به خویشتن یعنی ترک همه این دنیاها و ملاکهای آن و همه عادتها و روشها و باورها. تنها در یک صورت بازگشت به خویشتن رخ میدهد: هر بار که سوال از این سه نقطه شد، تمام جوابها و میل جواب و احتمالات آن و تمام پیشرفتهای ناشی از آن را رها کنید و آزاد و وارسته شوید. اگر محکم و استوار باشید، حتی در همین رمضان، مکاشفات و مشاهدات و معارف جدید از درون شما میجوشد. حتما و حتما باید آنها را رها کنید... انواع خیالات و خطورات و تمایلات به ذهن شما هجوم میآورد، همه آنچه که سالها کنار گذاشتهاید را دوباره گرفتار میشوید، افکار و تمایلات و خطورات ذهنی چون لشکر مغول شما را ایلغار میکند، دچار فلاکتی میشوید که به خود لعنت میفرستید که این چه کاری بود به سرخود آوردم -و حتی به صاحب این متن!-. هیچ مشکلی نیست، اگر به سوی کعبه مقصود قدم برمیدارید، سرزنشهای خار مغیلان را باید تحمل کنید، ولی به آن تسلیم نشوید، همچون سیلی آنها میآیند و زندگی شما را نابود میکنند، اما شما کشته نمیشوید. پس به ترک افکار و ترک بعدی و بعدی و بعدی ادامه دهید، آنها به غارت خود ادامه میدهند، شما هم به حیات و بازگشت به خود ادامه دهید و هرگز به دنبال نتیجه -و آن چند نقطه- نباشید و مقاومت خود را از دست ندهید که همه مبارزه را از دست خواهید داد. اما به محض آنکه اولین خیالات یا باورها و افکار را با دست خود میدان دادید -نه آنچه که خودبخود در حال هجوم مغولی است-، از دایره بازگشت به خویشتن خارج شدید. نه تنها افکار و اشیا بلکه بالاترین مشاهدات و معارف و مکاشفات نیز اینگونه است و هر کجا که توجه کردید -توجه اختیاری، نه آنچه بر شما هجوم مغولی میآورد-، همان جا ایستادهاید و تمام شدهاید حتی اگر بهترین معارف باشد یا ضروریترین و حیاتیترین سوال از نتیجه و "بعد از این چه خواهد شد؟" باشد. ۶- اگر این فرایند به درستی و خوبی انجام گیرد و انسان به همان اندازه که میتواند در مقابل این هجوم خواطر و افکار و عقاید و ایدهآلها خود را نبازد و یا با هزار "بهانه و نیرنگ و فریب خویشتن" بعد از برداشتن اولین گامها شروع به "آه و ناله و نفرین خود و دیگران و زندگی و آسمان و زمین" نکند، بلکه در حد وسع خود به همین "زنده ماندن در این سیل بنیانکَن" اکتفا نماید، پس از آن نیز منتظر "نتیجه و هدف و کشف و شهود و مانند آن" نباشد؛ آنگاه اولین مرحله و گام بازگشت به خویشتن رخ میدهد. بازگشت به خویشتنی که از جنس هیچکدام از درکها و احساسات و نوشتهها و درخواستهای قبلی نیست. ۷- اگر فرد در این اولین گام خود ثبات قدم داشته باشد و در حد همین ماه رمضان بتواند خود را نگاه دارد و استمرار خود را قطع نکند و با هزار بهانه و حساب و کتاب از آن دست برندارد، آنگاه میتواند "خود را کشف نماید". این "خود" و خویشتن" از آن جنس گذشته نیست و منبع و مرجعی است که زندگی او را دگرگون میکند. اما این کشف فقط و فقط در حد "دیدن و فهمیدن" است و هنوز تا "استفاده و به کاربری آن" هزاران فرسنگ فاصله دارد. هنوز این خودی که در اثر "جهاد منظم مستمر سی روزه" کشف شده است هیچ قدرت و توانی ندارد و همچون "طفل تازه به دنیا آمده" است که فقط میتوان "او را دید و از او لذت برد" اما تا بزرگ شدن و رسیدن به "سن بلوغ و ایستادن بر پای خود" زمان و تلاش و مراحل عدیدهای در پیش دارد. ۸- آیا این توجه به نفس باید در ماه رمضان و در طول روز صورت بگیرد؟ هرگز و هرگز و هرگز. در بحث خلوت (جلسه ۱۲ رساله عملیه ۴) گفته شد که به هیچوجه نباید تمرکز و خلوت با زندگی روزمره و مشغولیتهای عادی انسان مخلوط شود. حتی نباید زمان آن بسیار و طولانی باشد. در اکثر موارد چند دقیقه منظم مستمر از هر زمان دیگری بهتر است. بنابراین در رمضان زمان مشخصی برای اینکار در نظر گرفته میشود: هنگام استماع قرآن و در دقایقی که حداکثر ۳۰ دقیقه خواهد بود. برای بسیاری از افراد دقایقی از این ۳۰ دقیقه فقط تمرکز رخ میدهد که همان کافی است. ممکن است فقط یک ثانیه رخ دهد که از سر ما هم اضافی است! ممکن است هر چند روز یک بار انسان بتواند تنها لحظهای بازگشت را موفق شود که فتح بزرگی است. ممکن است در طول رمضان فقط یک بار آن هم برای یک لحظه این حالت رخ دهد که این خود دستیافتن به قلهای بلند است و همان برای بعد از رمضان انسان کافی است و خوشا به سعادت آنکه چنین فتحی را توفیق پیدا کرده است! ۹- برنامه قرآن، مانند رمضانهای قبل، بعد از نماز صبح خواهد بود و با توجه به تغییر زمان اذان صبح، ساعت آن نیز تغییر می کند که پیوسته اعلام خواهد شد. اما بر خلاف سالهای قبل و بر خلاف تمام برنامههای قرآنی در آن هیچ ارائه شفاهی یا گفتگوی کتبی صورت نخواهد گرفت و تنها در هنگام استماع قرآن و سکوت بعد از آن به تمرکز و توجه به نفس مشغول خواهیم بود. بعد از اتمام سکوت، دوستان تجربههای خود را به اشتراک خواهند گذاشت. بر خلاف سالهای قبل، ارائه تجربه کتبی ضروری است. دلیل اینکه ارائه شفاهی و یا گفتگوی کتبی حذف شده این است که زمان فضا فقط صرف توجه به نفس شود و هیچ مانعی در مقابل آن نباشد. همچنین عدم ارائه کتبی تجربه تمرکز انجامشده، قابل قبول نیست. ۱۰- اما افراد سوالات خود را در گروه تلگرامی «سؤالات یونسیّه» درج خواهند کرد. گفتگوهای کتبی افراد در این گروه ممنوع است و تنها به طرح سوال خواهند پرداخت. اما گفتگوها در گروه تلگرامی «بازگشت یونس (علیهالسّلام)» آزاد است، به شرط اینکه تنها مباحث مربوط به رمضان انجام شود. ۱۱- مانند سال گذشته، برنامه شبانهای خواهیم داشت پیرامون متنهای قدسی. سال گذشته این متن روایت عقل و جهل بود و هنوز برای امسال برنامه قطعی نشده و دوستان در گروه «بازگشت یونس (علیهالسّلام)» می توانند پیشنهادات خود را ارائه دهند. ۱۲- بیشتر ارائه و گفتگوی شفاهی در بحث شبانه صورت خواهد گرفت و سوالاتی که برای دوستان در برنامه صبح مطرح شده نیز در این برنامه میتواند مورد بحث قرار گیرد اما به شرطی که قبل از اذان ظهر در گروه «سؤالات یونسیّه» درج شود. ۱۳- گروه اسکایپی «حضرت یونس (علیهالسّلام)» محل انجام برنامههای زنده صبح و شام است. شرط عضویت این است که فایل صوتی قبلی و این متن با دقت و تمرکز مورد توجه قرار گیرد. کسانی که این کار را به دقت و تمرکز انجام ندادهاند، شرعاً و اخلاقاً حق حضور در گروه اسکایپی را ندارند. بعد از گوش کردن و قرائت این دو فایل لطفاً به آقای قاسمی یا خانم مسلمی پیام دهید تا شما را عضو نمایند. لطفاً کسی لینک گروه اسکایپی را در اختیار فرد دیگر قرار ندهد اما لینک گروهها و کانال تلگرامی عمومی است و اشتراک آن مشکلی ندارد.
بحث :
1 -
1404-01-18 ضرورت توجّه به اهداف در دسترسمشاهده
فایل ها :