✅️کلمه طیبه:

بسم‌الله‌الرحمن الرحیم
أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّـهُ مَثَلاً كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ( ابراهیم: ۲۴)
کلمهٔ طیّبه، منطبق بر حقیقت انسانی است.
آن‌چه انسان در این جهان می‌بیند، تنها اندکی از این حقیقت است: انسانی ضعیف، مفلوک، بی‌چیز در ظاهر. به‌ویژه وقتی مؤمن باشد، گاه مفلوک‌تر نیز می‌نماید. اما حقیقت این انسان، ریشه در آسمان‌ها دارد. انسان می‌تواند به این حقیقت بازگردد، مشروط بر آن‌که از خود غافل نشود. این غفلت، بسته به شرایط، در هر زمان و به شکلی متفاوت ظاهر می‌شود:
گاهی به نام دنیا،
گاهی به نام دین،
گاه در نشستن،
گاه در برخاستن،
گاهی برای جنگ،
و زمانی برای صلح.
اما آن حقیقت، که ریشه در آسمان دارد، همواره وجود دارد.

✅️اذن پروردگار:

تُؤْتِي أُكُلَها كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّها( ابراهیم: ۲۵)
زمانی که این «اذن» از سوی پروردگار وجود داشته باشد، این درخت پیوسته میوه می‌دهد؛ میوه‌هایی که به‌طور مداوم صادر می‌شوند و بر دل انسان نازل می‌گردند، و آن را روشن می‌سازند.
قلبی که اگر روشن شود، دنیا و آخرت انسان را آباد می‌کند. این «اذن»، همان اتصال است.
آن پیوند، از آن‌سو هرگز قطع نمی‌شود.
اما از این‌سو… ما به هزار عنوان و بهانه، خودمان آن را قطع می‌کنیم.

✅️تفاوت ذکر با علم:

وَ يَضْرِبُ اللَّـهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ(ابراهیم:۲۵)
این کلمات، برای آن است که انسان یادش بیاید. آن‌چه باید به یاد آورَد، چیزی‌ست که پیش‌تر می‌دانسته؛ ذکر است، نه علم.تفاوت ذکر با علم در همین است:
علم، دانشی است که انسان آن را نمی‌دانسته، سپس یاد می‌گیرد؛ اما ذکر، یادآوری چیزی‌ست که می‌دانسته،
فراموش کرده، غفلت ورزیده، و اکنون می‌تواند به آن بازگردد.

✅️غفلت از "خود" عامل کفر است:

أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّـهِ كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ(ابراهیم:۲۸)
آنان که نعمت الهی را شناختند، سپس آن را انکار کردند. آنان حقیقتی را که بر ایشان نازل شد، دگرگون کردند.
اما این تغییر چگونه بود؟ تبدیلِ نعمت، به حرکتی بیرونی. تبدیلِ حقیقت، به چیزی که گمان می‌برند سعادتشان در آن است. گمان می‌برند پیروزی‌شان در آن است. و اهمیتی ندارد این حرکت چه نامی داشته باشد.
چنین است که انسان، خود را و خویشتنِ خود را، زندگی فردی و اجتماعی‌اش را، ویران می‌کند. راه، بازگشت است. و هرگاه این بازگشت محقق شود، مسیر برای انسان گشوده می‌گردد. فرقی نمی‌کند:
زیر بمباران باشد،
یا در خوشی و آسایش.
در هر مکان، در هر زمان.
غفلت از خود، همواره عامل کفر است. عامل گم‌گشتگی. تفاوتی نیست؛ کسی که پشت دستگاه نشسته و باید حواسش به پدافند باشد، وظیفه‌اش مشخص است.
اما من که اینجا نشسته‌ام و در آسایشم،
آیا به این بهانه می‌توانم از خود غافل شوم؟
حرکتم را فراموش کنم؟
یا در چنین شرایطی، باید حرکت محکم‌تری داشته باشم؟ این آسایش، خود نعمتی‌ست نازل‌شده از سوی خداوند. یکی دیگر، در میدان، شهادتش را می‌دهد.
و من…
من می‌توانم بهره‌ام را از این حقیقت ببرم.

✅️اتصال به پروردگار:

طوری که ابراهیم می فرماید:
رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنا لِيُقِيمُوا الصَّلاةَ فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ(ابراهیم:۳۷)
این است که ابراهیم، از ذریه‌اش را در مکانی قرار می‌دهد که در ظاهر، نه زراعتی در آن هست، نه امکان زیستی. جایی که سختی‌های زندگی، بر ظاهر آن حکم می‌راند. اما "عند بیتک المحرم"…
این، حساب و کتابی دارد. رازی در دل آن نهفته است. نباید فقط به ظاهر این «وادی غیر زرع» را نگریست. باید دید که آن بیتِ محرم نیز در کنار آن است؛ همان که تاریخ را می‌سازد. و همین کنار هم بودن، معنایی بزرگ دارد. اما این امکان برای چیست؟
برای آن‌که اتصال انسان به پروردگارش برقرار شود. تا انسان به حقیقت خود بازگردد.
رَبَّنَا لِيُقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ
یعنی غرض، همین اتصال به خدا است.
و ثمره‌اش، بازگشت انسان به خویش.
بازگشتی که مسیر را روشن می‌سازد و نتایجش در جان و جهان انسان آشکار می‌گردد.

✅️بازگشت پایه مسیر انسان است:

فَاجْعَلْ أَفْئِدَةً مِنَ النَّاسِ تَهْوِي إِلَيْهِمْ وَ ارْزُقْهُمْ مِنَ الثَّمَراتِ (ابراهیم:۳۷)
وقتی چنین شود،عده‌ای از مردم،
قلب‌هایشان رجوعی پیدا می‌کند به همان انسان‌ها. آن‌وقت تازه درمی‌یابند که چه رمز و رازی در کار بوده؛ که این، چه نعمتی بوده.تاریخ، وقتی می‌گذرد،
وقتی حقایق روشن می‌شود، آنگاه فهمیده می‌شود.
"و ارزقهم من الثمرات"
در همان جایی که در ظاهر، غیرِ قابل زراعت است، محلی برای میوه‌ها و ثمرات گوناگون می‌شود. اما تمام این‌ها، برای یک چیز است:
"لعلهم یشکرون" شکر، در این‌جا فقط یک لفظ نیست. شکر، یعنی بازگشت. یعنی یادآوری.
یعنی انسان، خودش را فراموش نکند. و این شکر، این بازگشت، پایه‌ی مسیر انسان است.

✅️پنهان و آشکار:

رَبَّنا إِنَّكَ تَعْلَمُ ما نُخْفِي وَ ما نُعْلِنُ وَ ما يَخْفى‏ عَلَى اللَّـهِ مِنْ شَيْ‏ءٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ(ابراهیم:۳۸)
تو می‌دانی آن‌چه را پنهان می‌کنیم و آنچه را آشکار می‌سازیم… و حقیقت این است:
هیچ چیز بر خداوند، پوشیده نیست؛
نه در زمین و نه در آسمان.
پس ما نمی‌توانیم بازی درآوریم.
نه در پیشگاه حقیقت،
نه در برابر تکوین، نه در محضر خداوند.
مسیر، روشن است. و هر که در این مسیر گام بردارد، ثمرات برایش نازل می‌شود؛
در این جهان، و در آن جهان…
که آن جهان نیز، باطن همین جهان است.