۱- خودارضایی به عملی گفته می‌شود که انسان کام‌جویی غریزی را بدون بهره‌گیری از موجود خارجی و تنها در محدوده تن و روان و اندیشه خود انجام دهد. منظور از غریزه در اینجا غریزه جنسی به صورت خاص است و منظور از کام‌جویی هر نوع لذت طلبی یا نیت آن است و موجود خارجی می‌تواند هر موجودی باشد که غیر از خود انسان است.
۲- تفاوت ظریف و دقیقی وجود دارد بین این مفهوم متعالی که هر عمل انسانی از جمله لذائذ او ریشه در درون انسان دارد و شی خارجی با واسطه درون به انسان کام می‌دهد با آنچه که در خودارضایی صورت می‌گیرد. در خود ارضایی انسان خودش را همچون موجود بیرونی در نظر گرفته و مانند برخورد با یک فرد بیرونی از آن کام می‌گیرد. در حالی که توجه به نفس در هر عمل غریزی و غیرغریزی می‌تواند قدرت انسان را در برخود یا کام‌جویی یا هر فعل و انفعال بیرونی به شدت تغییر داده و بالاتر ببرد، در حالی که عمل بیرونی انسان نیز در جای خود محفوظ بوده و نه تنها ضعیف نمی‌شود بلکه به مراتب قوی‌تر و کامل‌تر می‌گردد.
۳- رجوع به خویشتن و ارتقای مرتبه غریزی و لذائذ غریزی برای انسانی که با حرکت روحی و وجودی و تفکر وجودی آشنا است کاملا ممکن بلکه ضروری و واقعی است. اینکه انسانِ مقید به حرکت روحی، چگونه می‌تواند لذائذ غریزی خود و نیازهای آن را در این حرکت بگنجاند و توجه به نفس و تقویت و تکریم خویشتن را در این لذائذ و نیازها به کار گیرد و مرتبه وجودی خود را در این لذائذ و نیازها به مرتبه‌ای متفاوت و برتر برساند، خود مساله‌ای مهم و عمیق و در عین حال ضروری است و در این امر تفاوتی بین انسان‌ها از کافر و مومن و مجرد و متاهل و افراد با نگاه‌های گوناگون و اهداف متفاوت نیست. اگرچه رسیدن انسان به این موفقیت در کام‌جویی، مساله‌ای دقیق در مهندسی انسانی است و بدون حرکت عمیق روحی و معرفتی و مهندسی مبتنی بر تفکر قدرتمند وجودی ممکن نیست.
۴- خودارضایی به دلیل ساده "دردسترس بودن" آن برای بسیاری از افراد و نظرات جذاب است. نیاز جنسی انسان نیازی فراگیر و عمیق و اجباری است که برای بسیاری از افراد می‌تواند مساله‌ساز شده و از مشکلات فراگیری است که راه‌حل‌های رایج در جهان هرگز نتوانسته اندکی از این مشکل حاد را درمان نموده و بخش کوچکی از این زخم سخت را التیام بخشد. بنابراین بسیاری از افراد برای حل این نیاز به خودارضایی روی می‌آورند و در کشور ما نیز اگرچه امکان آمارگیری در این مورد وجود ندارد ولی بعضی از برآوردهای غیررسمی حکایت از ابتلای وسیع آن دارد و در این امر افراد مجرد و متاهل و مردان و زنان مشترک هستند.
۵- دو دلیل دیگر به ابتلای بیشتر افراد به خودارضایی کمک نموده است.
اول اینکه خودارضایی که عموما با تخیل جنسی همراه است همچون خیال انسانی کاملا لغزنده، فرار و غیرقابل‌کنترل است و بدون برنامه دقیق مراقبه نمی‌توان این خیالات را کنترل نموده و به دنبال این خیالات، عمل خودارضایی نیز تاحدی غیرقابل‌اجتناب است.
دلیل دوم اینکه خودارضایی در بسیاری از موارد با تحریک تصنعی بیرونی از طریق عکس و فیلم صورت می‌گیرد و با فراگیر شدن فضای مجازی، اکثر افراد -حتی بدون قصد و اقدام- در معرض این تحریکات قرار گرفته و به سختی قادر خواهند بود در مقابل خودارضایی مقاومت نمایند.
۶- نظرات صاحبان اندیشه در مورد خودارضایی متفاوت است. از کسانی که آن را بی‌ضرر و حتی مفید می‌دانند تا کسانی که شدیدترین مخالفت را با آن دارند. بخشی از این مخالفت‌ها ناشی از احکام دینی است. اگرچه گاه در میان دین‌داران نیز موافقت‌هایی با این امر مشاهده شده است. اما بیشترین موافقت بلکه حمایت و تشویق از این عمل توسط گرایش‌های لذت‌طلبانه جدید فرهنگی و روانی صورت می‌گیرد. گرایش‌هایی که طرفدار افراطی لذت فرد بدون هیچ‌گونه بررسی و دقت و برنامه است و هر نوع برنامه و چارچوبی را محدودیت مزاحم تلقی نموده و همه انحرافات در ارضای غرائز را مجاز تلقی می‌نمایند اگرچه عمق لذت انسانی را به محاق ببرد.
۷- اگرچه نگاه و حکم دینی کاملا مخالف خودارضایی بوده و آن راحرام قطعی و ضروری می‌داند اما همان‌طور که تاکنون روال این سلسله از بحث‌ها بوده، اتکای ما بر بررسی عقلی بدون توجه به فتوای فقیهانه است. در مقدمه کانال‌های رساله گفته شد که در اینجا هیچ فتوایی نقل و تایید یا رد نمی‌شود بلکه همه بحث‌های ما در بررسی عقلی مسائل است؛ اگرچه فتوای و نگاه دینی نیز در جای خود متعبر و درست می‌تواند باشد.
همچنین در جلسه دوم رساله (۱) توضیح داده شد که حتی برای افرادی که تقید به حکم شرع دارند نیز تحلیل عقلی فروع دین ضروری است و تا فردی پایه‌های فروع دین را با عقل خودکامل نکند امکان انجام درست و واقعی آن را ندارد.
۸- بیشترین علت موافقین خودارضایی و توصیه‌کنندگان آن بر این ادعا استوار بوده که زحمت و هزینه آن اندک و منفعت آن بسیار است. منظور از منفعت آن، رهایی فرد از فشار تمایلات غریزی است و اینکه راه‌های متعارف و معقول برای ارتباط با جنس مخالف با انواع محدودیت‌ها، هزینه‌ها و چارچوب‌ها و گرفتاری‌های اجتماعی و اقتصادی و غیر آن همراه است. اما به زعم توصیه‌کنندگان خودارضایی، این امر چنین سختی‌هایی ندارد.
۹- برخلاف ادعای این گروه و برعکس ظاهر امر، خودارضایی صدمات و هزینه‌های پنهان و آشکاری دارد که با هیچ امر دیگری قابل‌مقایسه نیست و برخلاف ظاهر آن که نوعی رهایی و ارضای ظاهری را ایجاد می‌کند، این رهایی و ارضا کاملا سطحی، زودگذر و توهمی است و به سرعت به ضد آن تبدیل شده و همچون فایده همه مواد اعتیادزا؛ صدمات آن با نتایج سطحی و زودگذر و معکوس شونده ابتدایی آن قابل‌مقایسه نیست.
۱۰- اولین ضرر این عمل، ضرر ذهنی است. در مورد خیالبافی و آثار منفی آن در روان‌شناسی مدرن توضیحات و مطالب فراوانی بیان شده؛ همان اندازه که خلاقیت ذهنی و هرچه که به آن مربوط می‌شود در رشد و شکوفایی انسان آثار و ثمرات دارد، خیالبافی در انواع و اقسام خود می‌تواند دارای آثار معکوس و خطرناک و حتی نابودکننده‌ای باشد و در این امر اختلافی وجود ندارد. خودارضایی عموما با شدیدترین و عمیق‌ترین و مضرترین خیالبافی همراه بوده و ابزاری است که بیشترین امکان خیالبافی و مشروعیت آن را ایجاد نموده و آن را با لذت ظاهری و کامیابی بدون هزینه -در ظاهر- همراه می‌کند.
۱۱- خسارت دوم اینکه: همه تحولات و موفقیت‌ها و کامیابی‌های انسان بر محوریت عینیت و واقعیت استوار بوده در حالی که مهم‌ترین ضرر خیالبافی -به صورت عام- دور شدن از این واقعیت است. به همین صورت خوارضایی انسان را از حقیت و عینیت لذت جنسی باز می‌دارد و برخلاف نگاه ظاهری و سطحی، آلوده شدن به خودارضایی مانع درک لذت واقعی غریزی است و تفاوتی بین انسان مجرد و متاهل نیست. این قاعده در مورد تمام انحرافات جنسی وجود دارد و این دقیقا درد امروز جوامع غربی یا غربی‌شده است: هر انحراف جنسی -مشروع و قانونی یا نامشروع و غیرقانونی و با رضایت فرد و افراد یا بدون آن- مانع رسیدن فرد به عمق لذت انسانی است و فردی که گرفتار این انحرافات می‌شود هرگز نمی‌تواند مراتب کاملی از لذت غریزی را درک کند، درحالی که خود از این عمل احساس کامیابی بیشتر و کامل‌تر می کند و چه‌بسا از این آزادی عمل خود بسیار شادمان بوده و دیگران را دعوت به آن کرده و یا دیگران از این آزادی و کامیابی ظاهری دچار حسرت می‌شوند. در واقع جوامع غربی و غربی‌شده که انواع لذت‌جویی و کامیابی را رکن زندگی این‌جهانی دانسته‌اند از این طریق کاملا دچار محرومیت از لذت‌های عمیق و بنیادین غریزی شده و از لذت‌های واقعی -که ارمغان روش‌های عمیق انسانی است- بی‌خبر و جاهل می‌باشند. چنین لذت‌هایی عموما در روش‌ها و زندگی وجود دارد که مردم‌شناسان و اسطوره‌شناسان مدرن و پست مدرن به آن عنوان "عشق شرقی" داده‌اند. روشن است که در اینجا منظور شرق تمدنی و انسان‌شناسی است و نه شرق جغرافیایی.
۱۲- خسارت سوم اینکه آثار این خیالبافی تنها در محدوده غرائز جنسی باقی نمی‌ماند و کلیت زندگی انسان را با مشکلاتی روبرو می‌کند که در بسیاری از موارد برای خود فرد قابل‌درک نیست. زندگی واقعی فرد در این حالت با رکودها و احساسات غیرواقعی و در خود فرو رفتن و عدم درک جهان بیرونی و مشکلاتی از این قبیل مواجه می‌شود، در حالی که خود فرد رنج این مشکلات را درک می‌کند؛ اما هرگز متوجه نمی‌شود که ریشه این مشکل چیست.
نکته تلخ‌تر اینکه دیگران -دوستان خیرخواه و خانواده فرد- هم به دلیل مخفی بودن علت، چیزی از آن متوجه نیستند و نمی‌دانند که این آفت چگونه زندگی فرد را دربرگرفته و نمی‌توانند کمک نتیجه بخشی به او نمایند.
۱۳- اعتیاد اثر دیگر این عمل است. داده‌نگاری معتبری وجود ندارد که چه درصدی از افراد با ورود به عمل خودارضائی دچار اعتیاد می‌شوند اما قطعا درصد اندکی نیست و شاید میزان اعتیاد آن از اعتیاد به مواد -صنعتی و سنتی- بیشتر و خطرناک‌تر باشد در حالی که آثار آن بر خلاف اعتیادهای متداول مخفی و غیرقابل پیگیری و درمان است. آثار منفی این اعتیاد از اعتیادهای دیگر کمتر نیست مانند مشکلات فراوان جسمی و به هم خوردن زندگی عرفی و مشکلات روحی و روانی.
۱۴- در اکثر موارد فردی که دچار خودارضایی شده، هم‌زمان دچار عذاب روحی و احساس حقارت و عقب‌ماندگی و انواع آفت‌های روحی و روانی می‌شودکه عزت نفس و اعتماد به نفس او را نابود می‌کند. این آفت در مورد کسانی که تقیدات دینی دارند و یا به هر دلیل دیگر این عمل را مجاز ندانسته و ناخوداگاه مبتلا شده‌اند بیشتر و شدیدتر است. برای گروهی از مبتلایان به این عمل، خلل در عزت نفس بدترین آفت و شدیدترین اثر این عمل است.
تا جایی که در درمان آن گفته شده که در درجه اول باید اعتماد‌به‌نفس و عزت نفس را به فرد بازگرداند.
۱۵- در اکثریت قریب به اتفاق موارد مبتلا به این امر، درمان آن چهار رکن اساسی دارد که به صورت قطع می‌توان ادعا داشت که با رعایت این چهار امر، فرد توانایی غلبه بر خودارضایی را پیدا نموده و موفقیت قطعی است. عموما هم هیچ امر دیگری نمی‌توان اضافه نمود مگر مواردی که درنهایت به یکی از این چهار امر باز می‌گردد.
این چهار رکن عبارت است از: نگاه درست به خودارضایی؛ استمرار در معالجه و مراقبت؛ آمادگی زمین خوردن و قبول شکست‌های مقطعی و درنهایت عوامل و فضاها و کمک‌های جانبی.
۱۶- نگاه درست به خودارضایی یعنی آن را سهل و راحت دیدن! برخلاف همه مواردی که در بالا در اهمیت و خطر و آثار منفی آن گفته شده، خودارضایی ویروسی است که بر روح و ذهن و بدن انسان وارد شده و به راحتی ورود کرده به همان راحتی خارج می‌شود. نه تنها نباید آن را "غول بی‌شاخ و دم" دید بلکه ابتدایی‌ترین و اصلی‌ترین رکن برای معالجه این است که فرد مبتلا بداند که به "آفتی سهل و ساده" دچار شده و باید نگاهش چنین باشد و عزت نفس و اعتماد خود را احیا کند و بداند که مساله‌ای راحت در مقابل اوست. امکان ندارد بدون ابتدا کردن به این رکن، فرد بتواند به نتیجه خوبی دست پیدا کند.(مگر موارد استثنائی)
۱۷- استمرار یعنی ادامه داشتن برنامه فرد برای مقابله و درمان این امر. به همان اندازه که معالجه امری روشن و راحت است، اما درمان آن ممکن است مدت‌ها طول بکشد و هرچه که مقدار ابتلا بیشتر باشد دروه درمان نیز ممکن است طولانی‌تر باشد. طولانی بودن معالجه ممکن است فرد را دچار تردید و احساس خستگی یا حتی وسوسه انجام دوباره سازد و این به معنی شکست برنامه است. در رکن سوم معالجه گفته خواهد شد که زمین خوردن غیر از ادامه ندادن است. هر برنامه طولاتی برای انسان می‌تواند با زمین خوردن و شکست‌هایی سخت یا ساده همراه باشد و در رکن دوم حرکت انسانی (رساله عملیه ۴ جلسه ۱۶ با عنوان استمرار بند ۱۴) گفته شد که این زمین خوردن هیچ منافاتی با استمرار ندارد. استمرار در اینجا و در بحث حرکت انسانی به معنی این است که فرد مردد نشده و در ادامه حرکت و برنامه خود دچار شک و تردید نشود و تا وصول به نتیجه کارش ادامه داشته و زمین خوردن‌های ناگهانی خارج از دسترس را با پیگری پس از برخاستن جبران کند.
۱۸- در جلسه ۱۶ رساله ۴ گفته شده که:
"...ورود به برنامه‌های حرکت انسانی از هر نوع آن همیشه با دوره‌هایی از ناکامی و زمین خوردن در اثنای عمل همراه است و بندرت اتفاق می‌افتد که شکست‌ها و ناکامی‌ها در طول مسیر گریبان انسان را نگیرد. بنابراین ضروری است که فرد برای آن آماده شده و آن را بخشی از مسیر بداند. هر گرفتاری و ضعفی را که برای انسان حاصل شد طبیعی دانسته و در عین اینکه با آن برخورد عادی و بدون فشار می‌کند، برای پس از آن و حرکت دوباره آماده شود. این مسأله چنان مهم و متداول است که چه بسا بعضی از بزرگان "زمین خوردن و گرفتاری‌های در مسیر" را علامت درستی مسیر و قاطعیت تصمیم و هدف ارزشمند دانسته‌اند..."
آمادگی برای زمین خوردن اگرچه در اکثر برنامه‌های روحی و حرکتی معتبر و ضروری است، اما شاید در هیچ امری مانند معالجه خودارضایی امکان زمین خوردن و ضرورت آمادگی برای آن معتبر نیست. بسیار بسیار ضروری است که فردی که شروع به معالجه می‌کند برای آن آمادگی داشته و خود را مهیای شروع سریع پس از برخاستن نماید.
۱۹- کمک‌ها و آمادگی‌ها و فضاهای جانبی می‌تواند -در صورت امکان- کمک‌های جدی و ارزشمندی به معالجه نمایند. خودارضایی همراه با فضاهای خاص رخ می‌دهد مانند تنهایی، افسردگی، حضور در فضاهای مجازی به صورت انحرافی و افراطی و تحریک‌های تصنعی یا غیرتصنعی غریزی و مواردی از این قبیل. فرد معالجه کننده می‌تواند این فضاها را محدود کرده و در حد امکان از آن خارج شده و حتی فضاهای متضاد با آن را برای خود فراهم نماید؛ مثلا تنهایی‌های خود را محدود نماید. در این رابطه اطرافیان فرد -در صورت صلاحیت- می‌توانند کمک‌های ارزشمندی به فرد نموده و حتی بعضی از روش‌های اجبار و محدود نمودن -در موارد خاص و حساب‌شده- می‌تواند مفید و نجات‌دهنده باشد.
۲۰- همه آنچه که در اینجا گفته شد -مخصوصا بندهای مربوط به معالجه- به تناسب حالات عام و وضعیت‌های متداول بوده و موارد خاص و دسترسی‌های غیر متداول حساب و توضیح جداگانه دارد. به عنوان مثال در معالجه فرد، روش‌هایی که مبتنی بر تمرکز بوده یا معالجاتی که پزشکان در شاخه‌های مختلف مدعی آن هستند، حسابی دیگر دارد. هچنان که افرادی که درحرکت وجودی موفق به "مراقبه و محاسبه و محاکمه" شده‌اند قدرت‌های دیگری دارند که خارج از بحث امروز ماست.
