۱- "خواست انسان" و "خواستن او" یا هر نام دیگری که بر آن بگذاریم چون تصمیم، اراده و طلب، بخشی از هویت انسانی بلکه رکن آن است و هیچ انسانی از آن خالی نیست و برای کسی نامفهوم نیست و از مفاهیم بدیهی غیرقابلتعریف است. بحث‌ها و جدل‌های فراوان فلسفی، کلامی و شناختی در باره این واژه‌ها و تفاوت یا تطبیق آنها و مراحل مختلف این فعل انسانی و چگونگی شکل‌گیری آن صورت گرفته که با آنها کاری نداریم و صرفا مفهومی بدیهی و غیرقابلتعریف و عملی را در نظر می‌گیریم که بخشی از هویت عملی و فعلی انسان بوده و کلیت آن برای هر انسانی آشنا و روشن است.
۲- "خواستن" و "نخواستن" از نگاهی دیگر، تمامی زندگی انسان است! چرا که انسان‌ها تمام زندگی خود را صرف خواسته‌هایی می‌کنند که به آن رسیده و یا نرسیده‌اند و در تمام عمر از "آنچه که نمی‌خواهند" در حال دوری کردن هستند اگرچه گاه موفق می‌شوند و گاه شکست می‌خورند. اما عمر انسان‌ها در تمامی ابعاد صرف این دو مقوله می‌شود، حتی اگر موفقیتی در آن نیابند. علاوه بر آنکه "خواسته‌های انسان" محور تمامی قضاوت‌ها، گله‌ها و شکایت او از جهان هستی و تشکیل‌دهنده بسیاری از روحیات انسانی، خصلت‌های ارتباطی و نگرش‌های هستی شناختی است. در اکثریت قریب به اتفاق انسان‌ها، اندکی تغییر و تحول بنیادین در خواسته‌ها، باعث تغییرات اساسی در خصلت‌ها، زندگی، و هویت و سرنوشت او خواهد شد. حتی در بسیاری از موارد بدون تغییر در خواسته‌ها و تنها تغییر در "نگرش انسان به خواسته‌های خود" همین اندازه تحول در شخصیت و سرنوشت فرد را به دنبال خواهد داشت.
۳- توجه و نگاه انسان به عینیت بیرونی و از زاویه‌ای که صورت می‌گیرد همراه با خواست انسان و یا نخواستن اوست. "خواستن" یا "نخواستن" در همان لحظه و منطبق بر توجه و نگاه انسان است و بین این دو نمی‌تواند تفاوت و فاصله‌ای باشد. پیوسته خواسته انسان با دیدن است و آنچه دیده شده مورد خواست یا عدم آن قرار می‌گیرد. دیدن تنها نسبت به حقیقت صورت می‌گیرد و حقیقت با عینیت خارجی منطبق است و جدایی بین این دو متصور نیست. این "حقیقت خواستن و نخواستن" است که در هویت و ذات انسانی رخ می‌دهد. اما اگر چنین باشد این همه "تشتت درخواست‌ها" و "فاصله در رسیدن به آن" و "اشتباه در خواسته‌ها" و "بسیاری از اغتشاشات درونی و بیرونی" که در پی خواست انسان صورت می‌گیرد چیست؟! این تصور نگاهی بسیط و شفاف به خواسته انسان و یا ضد آن دارد که در این نگاه، "توجه"، "دیدن"، " خواستن"، "به سوی آن حرکت کردن" و "رسیدن" بر هم منطبق است. بنابر‌این اغتشاشات بی‌شمار بی‌انتهای زندگی که همه در پی خواسته‌های انسان حاصل می‌شود و این "ناکامی‌ها و تلاش‌ها و تخیل و یأس و مانند آن" چه جایگاهی خواهد داشت؟!
۴- اگرچه انسان با توجه می‌بیند و با دیدن می‌خواهد یا تصمیم به عدم خواست می‌گیرد، اما درون هر یک از ما "انبانی از توجهات و دیدن‌ها و خواسته‌ها" در طول زمان فراهم شده که هر آینه بر وجود ما سنگینی طاقت‌فرسایی دارد، علاوه بر آنکه هیچ نظم و نسقی بین آنها موجود نیست و در دریایی از تلاطم‌های نامنظم و ناهمگون، تمام وجود ما را اشغال کرده و با موج‌های خود دنیای ما را ناآرام می‌کند. آنچه که ما انتخاب و خواستن می‌دانیم در واقع توهم خواستن است و تصمیمی است بین دریایی متشتت از خواست‌ها که باید به سختی تکلیف خود را در میانه آن روشن کنیم.
۵- "ناخواسته" های انسان نیز بر همین منوال وجود انسان را پر کرده‌اند. هرگوشه‌ای از هستی‌شناسی و هر نگاهی از ما به جهان و خویشتن، "ناخواسته" ای را فراهم نموده است و ما در تشتت بین این ناخواسته‌ها در حال دست و پا زدن هستیم. تصمیم به اینکه چه چیزی را نمی‌خواهیم در واقع انتخاب از میان بی‌شمار ناخواسته است که هرگز با هم هماهنگ نشده‌اند و ما نیز خیال منظم کردن آنها را نداریم و تنها با برگزیدن اجباری بین آنها روزگار می‌گذرانیم.
۶- انتخاب در اکثر موارد برای انسان‌های متوسط وجود ندارد و تنها توهم آن است! انتخاب ما پیدا کردن راهی برای حداقل زندگی و تنفس در میان بی‌شمار انتخاب و خواسته و عدم خواسته‌ای است که در طول زمان برگزیده‌ایم. به همین دلیل در اکثر موارد در حال "تردید و دودلی و یأس و اندوه" هستیم. آنچه که به عنوان خواسته و انتخاب خود توهم می‌کنیم در واقع بخش کوچکی از دنیای ماست که جلوی چشم و پیش پای خود می‌بینیم و از مابقی غفلت می‌کنیم.
۷- اکثر انسان‌ها در نگاه خود، جهان بیرونی را نامساعد و نامطلوب می‌بینند: همراهی اندکی بین خواسته‌های آنان و جهان بیرونی هست. اما این نگرش در نگاه عمیق و عینی تبدیل به واقعیتی دیگر می‌شود. عدم مساعدت و تضاد و تناقض حقیقی بین بخشی از دنیایی است که خواستیم و برگزیده‌ایم در مقابل بخشی دیگر که انتخاب کرده‌ایم! اما تناقض این دو بخش نیز به دلیل نگاه ناقص و غیر عینی ماست وگرنه در ذات عینیت، نظم و هماهنگی کامل استوار و حاکم است. ما بخشی از جهان را در یک نگاه توجه کرده و بخشی دیگر را در نگاهی دیگر و هرگز نتوانستیم و نخواستیم که نگاه بالاتری کنیم تا عینیت برتری که این دو را در خود هضم می‌کند دریابیم و پیوسته در تناقض این دو گرفتار شده و اکنون با خواسته‌های یک‌جانبه خود با بخشی دیگر از عینیت در جنگیم و با این تناقض خودساخته خود را فریب می‌دهیم.
۸- به صورت ابتدایی و اولی در عینیت جهان و آدمی، ناخواسته و نامطلوبی موجودنیست! هر عینیتی در ظرف و جایگاه خود، خواستنی است. آنچه نامطلوب جلوه می‌کند ناشی از جابجایی در عینیت جهان و یا ریختن یک عینیت در ظرفی که متناسب و جایگاه آن نیست، به وجود می‌آید. این غیر از "نامطلوب‌های ثانوی" و ناشی از عمل انسان است. وقتی که انسان از حقیقت جهان فاصله می‌گیرد و نظم آن را بر هم می‌زند طبیعی است که خودش و یا هم نوع او از آن تنفر و تبری پیدا می‌کند.
۹- آمال و آرزوهای انسان هر اندازه که بزرگ و در ظاهر غیر‌قابل‌دسترس باشد، اگر از مبدا و نگاه عینی و واقعی به جهان سرچشمه گرفته باشد و نیز اگر انسان نگاه عینی و واقعی به خود داشته باشد؛ باعث حرکت و سیر انسان به صورتی درست و عینی خواهد شد و مشکلی برای فرد ایجاد نمی‌کند. اما آنچه که باعث گرفتار شدن انسان در آمال رویایی، درخواست‌های غیر‌عقلائی، دریافت‌های غیرعینی و حتی یأس و تخیل و عدم تعادل می‌شود، مخدوش بودن نگاه انسان به جهان یا خویشتن است. نگاه‌های خدشه‌دار و آسیب‌دیده می‌تواند به صورت‌های مختلفی بروز کند: از نگاه غیرواقعی تا توجه محدود و خیره شدن به یک حوزه خاص در عین غفلت از نگاه کلان تا آمال و آرزوهایی که اگرچه خود از واقعیت برخاسته‌اند اما به دلیل شدت گرفتار شدن انسان باعث غفلت انسان از حقایق درونی یا بیرونی دیگر می‌شود.
۱۰- خواسته‌ها، مشاهدات، برگزیده‌ها و تصمیمات انسان در لایه‌های مختلفی از وجود انسان ذخیره و فعال هستند و ما بیشتر لایه‌های سطحی و روبنایی را درک و توجه می‌کنیم و از لایه‌های عمیق‌تر غافل هستیم. لایه‌های سطحی‌تر به خوداگاه ما نزدیک‌تر هستند و لایه‌های عمیق‌تر بیشتر از بقیه رسوب نموده و هویت و شخصیت و انتخاب‌های بنیادین ما را تعیین می‌کنند و در سرنوشت ما تاثیر بیشتری دارد مگر اینکه از طریق لایه‌های سطحی و خوداگاه خود، آنها را مدیریت و هدایت کنیم که در این صورت هدایت تمامی هویت وسرنوشت ما مقدور خواهد بود و در غیر این صورت اکثر سرنوشت وشخصیت ما به دست آن بخش عمیق و ناخوداگاه رقم خواهد خورد و ما متوجه نیستیم.
۱۱- اما لایه‌های سطحی و خواسته‌ها و مشاهدات و ملکاتی که در آن قرار دارد در اقیانوسی از تشتت‌ها غرق است! حقیقت دردناک‌تر اینکه انسان با این وضعیت متشتت عادت کرده و آن را بر درد و سختی ترک عادت ترجیح می‌دهد... مدیریت زندگی و سرنوشت انسان بدون "تصمیم درست و پایدار" برای غلبه بر "تشتت‌های لایه خوداگاه "و عمیق کردن آن در جهت "تعمیق خواسته‌های درونی" ممکن نیست و این پایداری انسان باید در "ادامه تصمیم عملی" و "نظم واستمرار در حرکت" نمودار شود. اما بسیاری از انسان‌ها به چنین موفقیتی نمی‌رسند و عدم موفقیت آنان به دلیل "نخواستن و تصمیم نگرفتن" نیست؛ برعکس در دنیای فعلی عده بسیاری –خیلی بیش از گذشته‌ها- به دنبال "سیر روحی و خودسازی روحی و معنوی" می‌افتند و این تلاش و کوشش به سرعت برای آنان "نتایج روحی و یا لذت‌های معنوی و حتی غریزی" ایجاد می‌کند. این نتایج درخشان در ادامه باید با "نظم و استمرار و تحمل دردهای بعدی" و "بلند‌نگری‌های انسانی" دنبال شود. اما طبیعت انسان چنین است که به دنبال "ادامه" لذت‌های معنوی و روحی و غریزی است و از این "درد و سختی و تصمیم بر استمرار" فرار می‌کند.
۱۲- "دعا" همان خواسته انسان است درحالتی که توجه انسان به تمامی اسباب و علل و عمق کائنات و باطن جهان جلب می‌شود و همان خواسته را به صورت کامل و تمام‌عیار مورد توجه قرار می‌دهد و از این طریق امکان رسیدن به خواسته بیشتر می‌شود و و دعا کردن همان "عمل وجودی" است یعنی با تمام وجود خود این خواسته را توجه کردن و نگاه کامل هستی‌شناسی به این خواسته نمودن. بنابر‌این برخلاف تفکر رایج، "دعا" لفظ و تلفظ انسان نیست؛ تمامی وجود انسان است که نشان می‌دهد که چه خواسته‌ای دارد و کدام نقطه از جهان را می‌نگرد و چه اندازه امکان استجابت این دعا وجود دارد. "لفظ دعا"، مرحله نهایی این عمل وجودی است و اگر منطبق با حقیقت وجودی انسان و خواسته‌ها و نگاه و توجه او باشد، می‌توان این لفظ را تکمیل نهایی دعا و علامت آن دانست و گرنه بی‌ارزش و غیرواقعی است و امکان استجابت در آن نیست.
۱۳- هر اندازه که "دعای لفظی" انسان با "حقیقت وجودی و خواسته‌های درونی" انسان همراه و هماهنگ باشد ، استجابت آن زودتر و کامل‌تر است و "اصرار در دعا" در شرایطی نتیجه‌بخش است که انسان با تکرار دعا، بر تشتت‌های خود غلبه نموده و آن را در جهت خواسته‌های خود منظم کند. دعایی که تنها لفظ و یا خواسته‌های سطحی و پوسته بیرونی شخصیت انسان را در برمی‌گیرد بیشترین فاصله را با اجابت دارد.
۱۴- انسانی که به گونه‌ای زندگی کرده که "خواسته‌های درونی" او با "شخصیت و هویت" او "کلیت منظم و هماهنگی" را تشکیل می‌دهد نزدیک‌ترین فاصله را با اجابت خواسته‌ها و دعاهای خود دارد، حتی اگر "انسانی مادی و بی‌خدا" باشد! اگر چنین هماهنگی به مرحله‌ای از اندازه برسد ، او مستجاب‌الدعوه است حتی اگر دعا و خواسته مادی و این دنیایی داشته باشد. در واقع جهان وجود و کائنات به گونه‌ای هستند که هر خواسته‌ای –مادی و معنوی- از هر انسانی –مومن و کافر- را اجابت می‌کنند و خواسته‌ها ودعاهای که به نتیجه نمی‌رسند به دلیل تناقض خواسته‌ها در انسان خواهنده است!!
۱۵- "شفاعت و توسل" و مانند آن، به نتیجه رسیدن بخشی از خواسته‌های ناقص ماست که از درون و از عمق وجود ما جوشیده و تا نزدیک پوسته بیرونی و زندگی روزانه فرا رفته اما به دلیل مشغولیت ما به تکمیل نرسیده و با "عمل درونی توسل" ما یا با "متوجه کردن و کمک بیرونی شفاعت" به نتیجه نهایی می‌رسد.
۱۶- شاید بتوان گفت که "اسم اعظم" همان نام‌های خداونداست که ما نیز می‌دانیم اما زمانی که از "وجود اعظم" بر می‌خیزد نتیجه دیگری دارد. اسم اعظم از "وجود اعظم" صادر می‌شود و و وجود اعظم همین انسان است که "انتخاب اعظم" نموده و انتخاب اعظم با "خواسته عظمی" ممکن است و خواسته عظمی با "مشاهده کامل جهان هستی"به نتیجه می‌رسد و مشاهده کامل جهان هستی با "درست دیدن و ملکه شدن آن در وجود انسان" و این تنها با "زندگی درست" ممکن است...
