قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً لَئِنْ أَنْجَانَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ
براى اينكه انسان به زندگى اميدوار شود و نظام كائنات را ببيند و بداند كه راه، پيش روى او باز است و مى تواند به نتيجه برسد، كافيست نگاهى به زندگى و شرايط خود در گذشته بياندازد و اين سوال را از خود بپرسد كه در اين فراز و نشيبهاى زندگى چه كسى او را تا به اينجا رسانده است؟
مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ
در ظلمات دريا و صحرا و در ظلمات زندگى انسان و در اشتباهات، نقصها و شرايط عجيب و غريبى كه انسان در زندگى داشته است، چه كسى او را به اينجا رسانده است؟ هم اوست كه باز برد تا وطنش...
اگر جهان براى ما نبود و اگر نظام كائنات مهندسى نشده بود كه ما به نتايجمان برسيم، چه كسى در اين فراز و نشيبها و راههاى پيچ در پيچ، ما را با امنيت و سلامت به اين نقطه مى رساند؟ چه كسى درك درستى از جهان به ما داد؟
با نگاه و توجهى به اين موارد، كافى ست كه انسان متوجه شود كه جهان در خدمت اوست و براى رسيدن به مقصدش نيازى نيست چندان جنگ و نبرد و نزاع داشته باشد و كافى ست كه با اين نظام خلقت گلاويز نشود. اين رود خروشانى كه انسان را به آرامى با خود مى برد و فراز و نشيب هايى كه از وجود انسان بلند مى شود و اين رود همچون بسترى نرم و راحت اين فراز و نشيبها را حذف مى كند تا فشار كمترى به انسان آيد، براى پيشبرد انسان است.
اما ما چنان دست و پا مى زنيم كه اين بستر نرم و نرمش جهان با ما را به خشونت تبديل مى كنيم. وقتى گرفتار مى شويم؛ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعًا وَخُفْيَةً؛ همه ى درخواستمان نجات و پيدا كردن راه حل است. اما وقتى راه حل پيدا مى شود، همه را فراموش مى كنيم و اگر هم شكر نعمت كنيم، حداقل نسبت به آينده نااميد و مايوس و بدبين هستيم. بدگمانى ما به جهان قدرى زياد است كه باعث مى شود حركت ما كند و خفيف و باخفت و خوارى صورت گيرد؛ خودمان هستيم كه اين خفت را بر خود همراه مى كنيم.
اما اگر نگاهى به گذشته و شرايط خود بياندازيم و اينكه در اين ظلماتى كه براى خود ساختيم چه كسى ما را تا اينجا نجات داده و رسانده، ديگر از ياس چيزى باقى نمى ماند و انسان متوجه مى شود كه بايد با چه قدرتى پيش رود...
