آیا تنها مراجعه به عقل در اصول دین کافی است؟ و پس از آن با مراجعه به رسالههای عملیهی رایج و عمل به آن، تکلیف از ما ساقط می‌شود؟
پاسخ این است که رجوع به عقل تنها در اصول دین کفایت نمی‌کند. حتی در روزگار امروز شکل مواجهه عقلی مرسوم و سنتی ما با اصول دین، و استدلال‌های عقلی رایج در فرهنگ دینی ما، ممکن است برای خیلی از انسان‌ها یقین‌آور نباشد.
تحقیق و تجدید نظر در شکل‌های مرسوم در اثبات اصول دین مانند برهان نظم یا اثبات صانع، در مواجهه با نسل جدید و فرزندان‌مان که منایع جدید و شکل‌های دیگری برای تعقل و تحقیق دارند، وظیفه‌ی ما و ضروری است. لزوم این حرکت و تحقیق عقلی در برخورد با فرهنگ‌های متفاوت در کشورهای دیگر بیشتر هم هست.
در برخی افراد و فرهنگ‌های ملحد یا چند خداییْ حقایقی وجود دارد، که شاید اسم و رسم خداپرستی یا یگانه‌پرستی مورد نظر ما را نداشته باشد؛ اما نمی‌توان آن را خالی از محتوای حقیقی و مفاهیم درست دانست. نظیر درک افراد از مفهوم بی‌نهایت در علم ریاضی، که بر حسب دانش و ظرفیت افراد مختلف است؛ و چه بسا دانشمند ریاضی که از دانشجویی فهمش کمتر باشد. نظیر این مطلب در مورد مفهوم نامتناهی خداوند نیز صادق است. شاید رویکرد عملی برخی قبایل سرخ‌پوست در تقرب به ذات بی‌نهایت پروردگار، جلوتر از فهم عرفی و عوامانه‌ی برخی از ما از مفهوم توحید باشد.
بنابراین قبل از دعوت افراد به تعقل و تحقیق در اصول دین، باید برخی مبانی عقلی مقدم بر آن مورد توجه قرار بگیرد و مفروض انگاشته نگردد.
به تعبیری دیگر اگر تحقیق و تعقل در اصول دین به عنوان مقدمه‌ای برای مراجعه به رسالههای عملیهی رایج ضرورت دارد؛ تحقیق و تدوین اصول عقلیِ شخصی برای هر فرد، به عنوان مقدمه‌ای برای رسیدن به یک رساله‌ی عملیهی شخصی به عنوان یک انسان لازم است.
