۱- مراقبه انکاری، یعنی مراقبه انسان در نفی، ترک و گذر از بخشی از زندگی، روحیات، تفکرات و باورهایش است. حتی یک باور و تفکر درست در جایگاهی غیرمرتبط، می‌تواند آسیب‌زا باشد. مخصوصا در کشور ما که افراد در معرض انواع و اقسام تبلیغات دینی و مذهبی قرار دارند، و نیاز به رهایی از بسیاری از آنها دارند. این مراقبه حداقل در دو بخش اساسی انجام می‌شود که کاملا باید با هم جدا شوند.
۲- بخش اول آن در نفی و ترک کردن و رها شدن از باورها، ملکات، روحیات و هر بخشی از زندگی انسان است، که نادرست و غیر قابل قبول است. انسان در مراقبه تعینی به اموری از این قبیل در باور و ملکات خودش واقف می‌شود، و کاملا متوجه می‌شود که اینها نادرست است؛ اما رهایی از آنها به سادگی و سهولت ممکن نمی‌گردد. در مراقبه تعینی عمق درک آن حاصل می‌شود، اما امکان دارد بدون یک مراقبه انکاریِ منظم و مستمر نتیجه‌ای برای انسان حاصل نشود.
۳- اصل و اساس مراقبه انکاری در «تفکر وجودی» حاصل می‌شود، و بدون استفاده از تفکر وجودی به نتیجه نمی‌رسد؛ اگرچه همراه با تفکر وجودی، باید عمل بیرونی و پیاده شدن در زندگی روزمره نیز وجود داشته باشد. تفکر وجودی (در جلسه ۱۶ توضیح داده شد) یعنی اینکه انسان به جای اینکه تنها با ذهن خود سیر فکری داشته باشد، با تمام شخصیت و وجود خود فکر کرده، انتخاب کند و تصمیم بگیرد. تفکر وجودی درست مانند اقدام عملی انسان در جهان واقعی است، با این تفاوت که این در وجود انسان رخ می‌دهد؛ نه در عالم واقع، و در واقع اصل اقدام انسان همین است. یعنی آنچه که در وجود انسان رخ می‌دهد، و اقدام عملی نتیجه و حاصل آن است، و سیر وجودی انسان در تصمیم‌گیری مهم‌تر و واقعی‌تر از عالم واقعی است. بدون تفکر و تصمیم درونی، اگر اقدام بیرونی صورت بگیرد، ارزش و ثمر واقعی ندارد؛ درحالی که اگر تصمیم درونی صورت بگیرد اثر واقعی آن حاصل می‌شود، حتی اگر اقدام بیرونی با مانع روبرو شود. ظاهراً عبارت «نیتُ المُؤْمِنِ خَیْرٌ مِنْ عَمَلِهِ» به همین معنی است.
۴- در این بخش از مراقبه انکاری، اگر انکار به صورت منظم و مداوم صورت بگیرد، و تفکر وجودی همراه با انتخاب و تصمیم، به صورت تمرین روزانه دنبال شود، انسان می‌تواند از آنچه که زائد در وجود و باور و ملکات اوست، رهایی یابد؛ و آنچه که در مراقبه تعینی، زائد تشخیص داده است را دور بریزد، وگرنه مراقبه تعینی به تنهایی، برای او نتیجه نهایی نخواهد داشت.
۵- اما بخش دوم مراقبه انکاری در مورد عینیت‌ها و جهان واقعی اوست، که نه تنها زائد و باطل نیستند، بلکه ممکن است بسیار ارزشمند -بلکه چه بسا ارزشمندترین- باشند. حقایقی که درست است و در نهایت درستی است.
۶- انکار در اینجا -برخلاف بخش قبلی- به معنی «نفی و نادرست خواندن و رد کردن» نیست. انکار در اینجا به معنی «بازگشت به خویشتن» است. توضیح اینکه این حقایق ارزشمند و برجسته، از چه وجودی حاصل شده و منبع این معارف و حقایق برتر کیست؟ آیا غیر از ذات انسانی است، که قدرت و ظرفیت نامتناهی او در نقطه‌ای به این حقایق اختصاص داده شده و تمام این ارزش‌ها از اوست؟ بنابراین هر چه که حقیقت و معرفت بالاتری را توجه کنیم، مقام انسان از آن بالاتر است و این در مقایسه با ظرفیت بی‌نهایت انسان اندک و کم‌ارزش جلوه خواهد کرد (روشن است که در اینجا آن خودِ بی‌نهایت مراد است، که متفاوت از این شخصیت محدود ظاهری است). اکنون پس از درک این نکته از خود سؤال می‌کنیم که وقتی «این همه آوازها از شَه بُوَد»، چرا باید از این خودِ معجزه‌گر غافل باشیم؟ و چرا لحظه‌ای تمام این معارف و ارزش‌ها را فراموش نکنیم و به حقیقت بالاتر که همان خودِ انسانی است، توجه نکنیم؟ «روی‌گردانی از این معارف و حقایق» همان «انکار» و «مداومت مرتب و مستمر آن» همان «مراقبه انکاری» است. در حالی که زندگی عادی و دینی و اجتماعی ما به صورت عادی ادامه دارد، در ساعات و زمان‌های معین و محدودی از طریق تفکر وجودی سعی می‌کنیم، که از تمام این معارف برتر جدا شویم و هیچ چیز جای آن نگذاریم. رفتار درونی ما در این لحظات چون سالکی است که پیوسته در درونش بر طبل «لا إله» می‌کوبد، اما «إلا الله» او شکل نمی گیرد؛ یا به عبارت دیگر هر معبودی و معرفتی از آن را که توجه می‌کند، بلافاصله آن را نیز ترک می‌کند، چرا که با توجه به قدرت نامتناهی خودش می‌داند که این در شأن و اندازه او نیست، و این سیر نفی و انکار تا انتهای این زمان محدود ادامه پیدا می‌کند و به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسد.
۷- «مراقبه انکاری» -مانند تمام مراقبه‌هایی که بر تفکر وجودی استوار است- باید در انجام و عدم انجام آن با تمرکز صورت گیرد. «زمان محدود و اندک»، به صورت «منظم و زنده و مستمر» برای آن لازم است؛ و پس از آن باید تا وقت بعدی آن را رها کرد. پخش کردن «مراقبه و تفکر وجودی» به صورت ناقص در تمام شبانه‌روز گاهی خطرات بسیاری دارد، و انسان را متوقف و مراقبه را بی‌نتیجه می‌کند. پس از تمام شدن زمان اندکی که در روز به این تفکر و خلوت اختصاص داده است، باید به زندگی عادی روزمره باز گردد. در ابتدا هیچ نتیجه‌ای عاید انسان نمی‌شود، و پس از مدتی ممکن است حالت‌های کسالت‌آمیز و مأیوس کننده و حتی ترسناک و نگران کننده به انسان دست دهد. این ترس و یأس گاهی چنان شدید است که چه بسا انسان به ترک سیر اقدام کند؛ اما اگر ثابت قدم باشد و «منظم و مستمر» و به درستی کار را ادامه دهد، به تدریج وارد «دنیای جدید و نشاط‌آور رهایی و پرواز» می‌شود. احساس انسان در اینجا به تدریج چون اسیری است که از زنجیر رها شده و ظرفیت وجودی انسان دیگر آن ظرف سابق نیست و او را در موضع و جایگاه دیگری خواهد نشاند.
۸- بخش دوم مراقبه انکاری اگر به درستی صورت گیرد، عامل کمکی برای بخش اول خواهد بود؛ و انسانی که چنین قدرت و ظرفیتی پیدا کرده، به اموری که باطل می‌داند، از موضع قدرت و آقایی و غلبه نگاه خواهد کرد. علاوه بر آن که مشکل تمییز بین درست و نادرست را خیلی کامل‌تر برای او حل خواهد شد، چون در موضع بالاتر و برتر فرق بین گوهر و خاک را به راحتی درک خواهد کرد.
