آدمی که عقل داشته باشد، سینه اش باید حافظ رازها و مسائلش باشد. این عبارت صدر العاقل صندوق سره اشاره به ظرفیت عقلی دارد. کسی که به رشد عقلی نرسد نمی تواند اسرارش را حفظ کند. اسرار میتواند کشف، فرمول، غم، گله و... باشد. در این حالات به فرد فشار می آید، باید ذکر کند. ذکر این مسايل بد نیست اما اینجا بحث، بحث ظرفیت است...
خوشرویی
خوشرویی مثل یک دام می ماند که افراد را به خود جذب می کند. بشاشة از یک طرف از شرح صدر ناشی میشود و از طرف دیگر یک عادت است و ملکه انسانه. کسی که شرح صدر دارد قدرت تحمل دارد و این قدرت اسرار و غمهایش را فاش نمیکند. در روایت داریم که مومن حزنش در قلبش است و تبسم بر لبانش.
پس برای خوشرویی لازم است که:
۱. شرح صدر داشته باشیم که دردها و حزنهای ما، از ما چهره عبوسی نسازد.
۲. خودمان را به خوشرویی عادت دهیم. با تدریج نه با فشار زیاد، باید سعی کنیم دیگران با چهره گشاده رو داشته باشیم.
۳. هنری که باید کم کم کسب کنیم، که تلخ ترین حرف یا انتقادی که میخواهیم کنیم، کمترین درد را برای بقیه داشته باشد...
مسأله
در بعضی نسخه ها مسأله ست و در بعضی دیگر مسالمه... مساله یعنی سوال کردن. مسالمه یعنی سازش... یعنی انسان با آشتی از دیگران سوال کند و با آشتی و ملایمت با دیگران ارتباط بگیرد که هر کدام از اینها (مساله یا مسالمه) باشد، از یک طرف به شرح صدر بر می گردد و از طرف دیگر به عادت کردن انسان، و حتی هنر ارتباط با دیگران... (مساله یا مسالمه) باعث می شود که عیوب انسان پنهان بماند: خباء العیوب یعنی نهانگاه عیوب. وقتی که انسان ناراحت میشود و بیان می کند، خود به خود حالات درونیش که از جمله نقص‌هایش هستند، بروز پیدا می کند. وقتی کسی سوال میکند، باعث میشود اظهارنظر بیجا نکند یا نگاه غلط خودش را عیان نکند و با ذکر سوالی، عیب و ضعفی که در مورد آن دارد، نهان می ماند... همان طور کسی که با آشتی با دیگران ارتباط میگیرد، غمها و خشم‌هایش عیان نمی شود.
مجددا، آن سه مورد مذکور، راهگشاست. داشتن شرح صدر، عادت کردن و تمرین برای هنر آشتی.
از خود راضی بودن
مومن ظنین به نفس خودش است. یعنی فقط خوبی‌های خود را نبیند، بدی هایش را هم ببیند. انسان باید خودش را زودتر از بقیه، ارزیابی کند. اگر فقط خوبی های خود را ببینیم، دیگران در دیدن عیبهای ما از ما پیشی میگیرند و دشمن میشوند.
