۱- از روز عاشورا تا اربعین حسینی چهل روز است که باید آن را "اربعین عاشورا" نامید. اگر دهه اول محرم دوران قرار گرفتن انسان در تشعشع نهضت حسینی و "بازنگری در خویشتن" و "انهدام ساختارها و بنیادهای هویت مجازی و دروغین خود" است، این اربعین دوران ساختن خویشتن جدید و استفاده از آن "طهارت و پاکی و آزادی و آزادگی" است که در اثر این ساختار شکنی پیدا نموده است.

۲- دهه اول محرم و تاسوعا و عاشورا زمانی است که انسان می تواند عزا و سوگ و ماتم حسین بن علی علیه السلام را چون سوگ و عزای خویشتن بر بیگانگی خود از مقام انسانی و حقیقت بشری خود به کار گیرد و ساختار سخت و غیر قابل نفوذی که به عنوان "زندگی روزمره" برای خود ساخته را شکست دهد. ساختاری که چنان در زندگی روزانه او حاکم است که هر نوع تلاشی برای تجدید ساختار زندگی مادی و معنوی را با شکست روبرو می کند. دهه اول محرم زمانی است که انسان "به نام انسانیت و آزادی" بر سوگ خویشتن می نشیند برای "حسینی که هر روز در قتل او شریک است" می گرید و از "یزیدی که همیشه با او همدست و همداستان است" اعلام بیزاری می کند. در "فضای پر هیبت عزاداری و هیئت" او باید بر شکستن ساختاری قیام کند که همه زندگی را چون ویروسی دربرگرفته است. تنها پس از موفقیت در شکستن این ساختار سنگی و محکم، قادر خواهد بود که در اربعین عاشورا به ساختار جدید زندگی دسترسی پیدا کند و زندگی فردی و اجتماعی برای خود بنا نماید که با گذشته متفاوت است.

۳- اما پس از قرار گرفتن انسان در این عزا و ماتم و نفوذ این سوگ در عمق وجود او، چگونه می تواند از این سوگ برای "انهدام و احراق" "زندگی رسوب کرده ای" قیام کند که همیشه مشکل و مسئله اصلی او بوده؟ انسانی که همیشه از روزمرگی و تداوم روزهای پرملالت و گذر ایام نامرادی دلتنگ و شاکی است ، اکنون باید چه کند؟ او برای تغییر خود و اصلاح زندگی و رسیدن به اهداف خود تمام ابزارها را به کار گرفته و از روشهای روانشناسی و تقویت خویشتن گرفته تا انواع تعالیم عرفانی و زندگی نامه اسوه های اخلاقی را دنبال کرده و وقت و هزینه و توان خود را به میدان آورده تا بتواند کاری کند. اکنون چه بسا پس از سالها و گذر ایام نه تنها به موفقیت های فراوان پیدا نکرده بلکه حتی به تغییرات سطحی نیز به شکل مستمر و باثباتی نرسیده است. اکنون برای چنین انسانی، در این ده روز و این عزاداری های چه بسا پرنقص و آسیب و فضاهای متناقض و تبلیغات سطحی قرار است چه معجزه ای صورت بگیرد؟!

۴- فرض سوال ما در مورد انسانی است که انگیزه های او برای اصلاح زندگی و "تسلط بر زندگی روزمره و بازگشت به خویشتن" کامل و بدون نقص است. همچنین فرض برای انسانی است که "معنی حقیقی و انسانی عزاداری" را به خوبی می داند و میداند که چگونه عزاداری و سوگ بالاترین ابزار برای "توجه به نفس" است و از معانی عادی و سطحی عزا و عاشورا و محرم گذر کرده و به کنه و حقیقت ان رسیده است.(در توضیح این دو فرض در دوره های قبلی رساله عملیه بسیار سخن گفته شده و نیاز به تکرار آنها نیست)
۵- چنین انسانی پس از "قرار گرفتن در سوگ" و ن"شستن آن بر جان و روانش" با دو مشکل اساسی روبروست:

اول- مشکل اول همان مشکل اساسی انسان است در مسیر ساختن خود. او نقص و عیب و مشکل را درک می کند و اما این همه عیب و نقص را چگونه می توان به کناری نهاد. در واقع او درسوگ خویشتن هرچه که لازم باشد خواهد گریست اما در "شکستن لایه های که زندگی او را دربرگرفته" و در وجود او رسوب کرده نمی داند که چگونه باید عمل کند.

دوم- در مشاهده عاشورا و تطبیق آن بر زندگی این جهانی و امروز خود کاملا موفق است اما در مسیر این جهانی که سراسر ان "ظلم و تباهی و فاصله ای طبقاتی و مانند آن" است، او چگونه باید عمل کند؟

۶- رمز و راز حل این دو مشکل در توجه کامل به خود به معنی "همین خود موجود با تمام دنیای آن" است. توجه به خود نباید شکل فلسفی و پیچیده و غیر قابل دسترسی پیدا کند. گم نگردن و خود را دیدن به معنی همین "خود معمولی" با "دنیایی که در ان زندگی می کنیم". همین "خود ناقص و ضعیف" سوگوار تمامی نقصها و ضعف های خود است و هنگامی که در سوگواری قرار می گیرد تمامی این نقصهای سوگوارانه را در جهان عادی خود می یابد. با توجه به خود تمامی انچه که عامل سوگواری اوست از "عینیت هایی فراتر و مجرد و غیر قابل دسترس" به "عادی ترین و پیش و پا افتاده ترین اجزای وجودی او" تبدیل می شود. "حقایق پیچیده اجتماعی" که تاریخ و فرهنگ انسانها را چنین نامطلوب کرده اند در قالب اموری عیان می شود که بخشی از توان و ظرفیت او میتواند به ان اختصاص یابد و "راههای سخت و پیچیده اصلاح گری" که به مدد روش های سلوکی و مکاتب فلسفی و روانشناختی و جامعه شناختی به راحتی قابل طی کردن نیستند تبدیل به "امور روشن و واضح زندگی فردی و اجتماعی" او می شوند.

۷- به کار گیری درست این دستور مبتنی بر این است که توجه به نفس در هنگام "مواجهه" با عزاداری و "خلوت وتنهایی قدرتمند آن" در جمع ها به خوبی و همزمان صورت گیرد تا این حضور هم زمان و تلاقی "سوگ و توجه به نفس" تبدیل به مخاطبه ای بین انسان و مصیبت هایش بشود. از یک سو انسان متوجه خود و دنیای خود و تمامی سوالات و مسائل و نیازهایش در عالم ماده و معنی است و از سوی دیگر سوگواری او به معنی ناخواسته بودن و نامطلوب بودن تمامی این جهان و واقعیت های ان است. چنین گفتگوی متقابل بین خواسته های انسان و واقعیت موجود است که او ارا قادر می سازد که مسیر خود را بیابد و چراغی برای زندگی خود روشن نماید.

۸- گاهی برای رسیدن به جواب های روشن تر لازم است که انسان سوالات و نیازهای روشن و واضحی از خود و زندگی روحی و فکری خود داشته باشد. این در صورتی است که چنین نیاز و سوالی تبدیل به یک "از خود بیگانگی" و "لایه ای برای گرفتارکردن ذهن و توان خود" نشود. مخصوصا در نیازها مادی، سوالات جهت دار و حوائجی که انسان بر خود تحمیل می کند به شدت این خطر وجود دارد که طرح چنین سوال و نیاز و هدفی تمامی کوشش او را از بین ببرد. در چنین شرایطی –که امکان ان زیاد است- انسان باید تمام خواسته ها و نیازهای خود را ترک کند تا بتواند آزاد و رها به تعلیق خویشتن و آزاد کردن خود بپردازد.

۹- از آنچه که ذکر شد برنامه های کلان زندگی انسان برای مقطع زمانی خاصی که در ان عزادری صورت می گیرد قابل استخراج است. اما گاهی می توان از اربعین عاشورا استفاده های اجرایی کامل تری برای رشد خویش نمود. این درصورتی است که ان برنامه های کلان را بتوان اجرائی تر و جزئی تر نمود. درصورت اجرائی تر شدن، اربعین عاشورا زمان و قالب انسانی بسیار ازشمندی است برای پیاده کردن این اهداف. برای این منظور باید برنامه مرتب و منظمی برای این چهل روز ترتیب داد که شمامل زمان های اندک روزانه برای خلوت و توجه به نفس و توجه به برنامه اجرایی روشنی است که انسان برای خود تهیه نموده است.

۱۰- بسیار مهم است که این برنامه مجزای از زندگی رزومره انسان بوده و تنها زمان اندکی از روز او را اشغال کند. در این زمان اندک قبل از هرچیز انسان باید از جهت فکری و روحی متمرکز در همان جهاتی باشد که برای ان برنامه ریخته است. موفقیت عملی معلول این توجه فکری است و نباید مستقیم به دنیال ان برود اما وقتی که زمینه ان فراهم شد نباید در عمل کوتاهی نماید.

۱۱- جزئی کردن برنامه ای که برای اربعین تهیه کرده است عامل مهمی در موفقیت است. برنامه های و اهداف کلی که مرز مشخصی ندارند، فضایل کلان با مرزهای مبهم، تمایلات کلی برای کسب فضایل و هرچیزی که دست آوردی روشن با مرزهای آشکار نداشته باشد در این برنامه به نتیجه ممکن است نرسد.

۱۲- اختصاص زمان زنده (اما اندک) و نظم و استمرار ان در این چهل روز شرط ضروری برای موفقیت است. انسانی که این حداقل وقت زنده را برای خودش نمی تواند اختصاص دهد یا به هر دلیلی نظم و استمرار در ان ندارد نمی تواند موفق شود مگر کسانی که به دلائل خارج از اراده و توان خود دچار این آسیب ها هستند. برای این افراد قطعا راههای جدی وجود دارد به شرط اینکه اراده عمل داشته باشند.

۱۳- انتخاب ذکری وجودی و محتوای متناسب با این دوره انسان می تواند عامل بسیار موثری برای کار باشد. در این باره در جلسه 39 رساله عملیه یک صحبت شده و نیازی به تکرار نیست.