۱- انسانی که قصد دارد مسئولیت انسانی خود را در زندگی فردی و اجتماعی ایفا کند همیشه و پیوسته نیاز به مراقبه و توجه به خویشتن دارد اما گاهی لازم است تمرکز بر "مراقبه پیمایشی" باشد. هدف این مراقبه "بازسازی خویشتن" و "کند و کاو کامل" و تمام عیار درون خود است تا خلل بنیادین و زخم‌های مزمن را درمان کرده و بتواند در این پیمایش وجودی به "اسراری از خود دست" یابد و تغییراتی را اعمال کند که در حالت عادی و با مراقبه‌های معمولی ممکن نیست.
۲- توجه به موقعیت‌های خاص زمانی برای انجام برخی مراقبه‌ها، منحصر به مکتب و مدرسه فکری خاصی نیست، بلکه مکاتب جدید و قدیم زمان‌های مخصوصی را برای توجه به خود و محاسبه و اعمال ویژه بر می‌گزینند، و این زمان‌های اختصاصی گاه به شکل عجیب و اعلام نشده‌ای بر هم منطبق است. مکاتبی که در ظاهر هیچ ارتباطی با هم ندارند، با معیارهایی که ظاهرا متضاد است این زمان‌های ویژه را انتخاب کرده‌اند.
۳- دلیل اصلی اختصاص زمان‌های مشخص و محدود به "خودسازی‌های متمرکز" این است که اگر چه همه زمان‌ها جزئی از عمر انسان محسوب شده و باید از آن نهایت استفاده را نمود، اما پیمایش‌های دقیق و عمیق روحی و درونی، نیازمند انرژی و همت ویژه است و بدون "انرژی خاص و تمرکز و توجه عمیقی که از آن برمی‌خیزد" امکان رسیدن به نتیجه وجود ندارد. باید زمان‌های خاصی را برای "اعمال ویژه پیمایشی" اختصاص داد تا انسان به اندازه کافی بر آن متمرکز شده و با استمرار آن تا انتهای زمان محدود، بتواند به نتیجه روشن و واضح برسد.
۴- این‌ها غیر از نگاهی است که این مکاتب به نظم جهان دارند و کائنات را همچون یک نظام مهندسی و با زمان‌بندی‌های روشن و واضح می‌بینند. در این نگاه زمان‌های خاص برای انسان همچون یک "فرصت ویژه" است که تمامی کائنات برای موفقیت "اعمال روحی و درونی او" بسیج شده و آماده‌اند بطوریکه گاه انسان بدون اتکا به ایمان و اعتقادات، اثر این بسیج را در زندگی و برنامه‌ریزی خود مشاهده می‌کند.
۵- ماه رجب از تمام این جهات -و نیز از جهات دیگر- بهترین زمان برای یک "بازگشت به خویشتن" قوی و قدرتمند و "پیمایش وجودی" آن برای رسیدن به نتایج کامل است. طول زمان "آزاد باش" روحی که از رمضان گذشته تا رجب ادامه داشته، باعث جولان‌های لازم در زندگی انسان شده و به اندازه کافی زمینه برای حرکت درونی ایجاد گشته است. در صورتی که انسان در این مدت استفاده کافی از بررسی‌های روحی و گفتگوهای بیرونی و درونی نموده باشد به نتایج کافی برای یک "بازگشت و پیمایش" رسیده و اکنون -در ماه رجب- می‌تواند به نتایج ارزشمندی برسد.
۶- همان طور که در بالا ذکر شد برنامه رجب نتیجه توجه و محاسبه قبل از آن است و بدون آن امکان موفقیت زیادی ندارد. آنچه که در رجب -و هر برنامه زمان‌دار ویژه در ماه های هجری، میلادی، رومی و غیر آن- باید صورت بگیرد همچون یک پروژه و عملیات ویژه‌ای است که باید با شناخت، برنامه‌ریزی و هدف‌گیری دقیق انجام شود وگرنه تفاوتی در ساختار زندگی ایجاد نخواهد کرد. سیری که قبل از رجب باید پیموده شود در جلسات قبلی -و نیز در دوره‌های قبلی رساله عملیه- به تفصیل گفتگو شده است. با این حال اکنون نیز چکیده آن برای برنامه‌ریزی بهتر بیان می شود.
۷- نتیجه تمام این بررسی‌ها عبارت است از اینکه ما یک "آگاهی نسبی و مرحله‌ای و عملیاتی" در مورد خودمان به دست می‌آوریم تا بتوانیم برنامه توجه به نفس و پیمایش آن را به خوبی هدف‌گیری نمائیم. اینکه "این آگاهی چه محتوایی دارد؟ و چگونه باید به آن رسید؟ و جزئیات آن چیست؟" کاملا فردی است و برای هر فردی به گونه‌ای است و باید خود فرد به آن دست پیدا کند اما نمونه‌های عام‌تری که بیشتر رائج است را می‌توان ذکر کرد. ذکر این موارد برای آماده شدن ذهن است و به هیچ وجه افراد نباید در آن متوقف شده و با آن به صورت یک کلیشه رفتار نمایند. هر فرد با استفاده از این موارد می‌تواند ذهن خود را برای بررسی بیشتر آماده نماید و با جست و جوی بیشتر در حالات شخصی خود به نتایج مطمئن برای خود برسد.
۸- در بیشتر موارد باید از نگاه‌های انسان و جنبه‌های فکری و بینش‌هایی که در زندگی او تاثیر مستقیم دارد، شروع کرد. باید مقدمات بینشی و نگاه انسان به صورتی باشد که "انگیزه و عناصر مثبت" از آن برای "زندگی هدفمند و مثبت" برخیزد. طبیعتا ممکن است که چنین شرایطی وجود نداشته باشد. در این صورت می‌توان در "پیمایش ماه رجب" بر روی ان متمرکز شد.
۹- برای رسیدن به "تبیین مثبت و سازنده جهان" -جدای از درست و غلط بودن تبیین- لازم است که سوال و یا سوالات ریشه‌ای برای انسان مشخص شده و نقاط خلأ و ابهام و چگونگی حل آنها برنامه‌ریزی شود. بازسازی و یا تبیین ابتدائی نگرش به جهان با طی کردن دنیای خویشتن به صورت مستقیم و همراه با کمک‌هایی است که انسان از دیگران می‌تواند بگیرد. در اینجا پیمایش به صورت فکر و باور است و باید تا "انتهای مشخص شده در زمان مورد نظر" انجام شود. تعلل و انتظار داشتن معجزه از دیگران، تقلید و تبعیت، تردیدهای ماندگار، فراموشی خود و بی‌اعتمادی به آن و محو دیگران شدن و هر حالت دیگری که ما را از رسیدن به نتیجه باز دارد، باید ترک شود.
۱۰- مرحله بعدی عبارت است از توجه به موانع تخریبی که با تخریب روح و روان انسان، او را از استفاده از این زمان ارزشمند باز می‌دارند. حالات روحی و روانی خاص، ضعف‌های غریزی و نیازهای ارضا نشده، خصلت‌های تخریبی و به طور کلی هر چیزی که نیروی انسان را به عرصه‌ها و میدان‌های بی‌نتیجه می‌برد و زندگی و هویت او را در راهی به کار می‌گیرد که بی‌حاصل است؛ همه و همه از این موانع به شمار می‌آید. دراکثر موارد راه حل در "ترک و فرار و مقابله" نیست بلکه "مواجه شدن مستقیم" با آن است. در واقع آزاد گذاشتن خویش -از یک طریق عقلائی- همراه با "توجه کافی و زیر نظر گرفتن و درو کردن نتایج" تا به یک "هماهنگی و هویت معقول" در این موارد برسیم. حتی اگر به این نتیجه حداکثری نرسد، حداقل نتیجه، پی بردن به "عمق این معضل و شناخت دقیق‌تر آن" است. روشن است که این فرایند به صورت متمرکز با قدرت و همراه با استقلال روحی و با توجه و تعقل کامل باید صورت گیرد.
۱۱- پس از این و برای افرادی که در این مراحل نیازی به پیمایش زندگی خود ندارند، راه برای انتخاب "نقطه عمل" باز است: نقطه‌ای که انسان در آن نیاز به عمل جدی و نتیجه‌بخش -از هر نوع آن- دارد. "محاسبه و مراقبه‌های کلان"، "اقدامات عملی"، "نقاط کلیدی در زندگی روحی و فکری" و هر چیز دیگری می‌تواند هدف "پیمایش ماه رجب" باشد. در جلسات ۱۳ و ۱۴ و ۵۹ از «رساله عملیه دو» در مورد "سیر بررسی خویشتن" برای رسیدن به این "نقطه اصلی نیاز " مطالبی گفته شده است. در نهایت انسان باید بتواند تصمیم محکمی برای یک "برنامه فشرده زمان‌دار" بگیرد.
۱۲- در هرکدام از این مراحل ممکن است انسان به تعارضات درونی خود واقف شود. علامت تعارضات درونی "تخریب‌های مبهم"، "گرفتاری‌های بی‌نتیجه" و "سوالات پنهان" است. هر کجا که مسیر بسته است و عمل انسان "ابتر" است به طور طبیعی باید به دنبال تعارضات بگردد. هر نقطه‌ای از سیر انسان که شامه او از تعارضی خبر داد، باید تمام تلاش به سوی آن معطوف گردد و بدون حل آن راهی به سوی موفقیت نیست.
۱۳- در تعارضات و برای حل آنها، سلاح اصلی "تعمق انسان" است. تعمق برای آشکار شدن هرچه بیشتر این تعارضات و به چنگ آمدن آن. تعارضات چون "دیو های مجهول در تاریکی" هستند که تا وقتی که نور بر آنها نتابیده، قدرتمند و مخرب هستند و نابودی آنها در گرو روشن شدن فضای آنهاست. وقتی توانستید آنها را ببینید، آنگاه، چون کوهی از یخ در گرمای روشنائی به سرعت از بین می‌روند، اما اگر از آنها بترسید و فرار کنید پیوسته قدرتمندتر می‌شوند.
۱۴- انتخاب ذکری که متناسب با عمل انسان باشد و بتواند به صورت روزمره با به زبان آوردن آن، برنامه و محتوای آن را به خود یادآوری کند، می‌تواند کمک بسیاری به انسان نماید. بسیار مهم است که نگاه درست و انسانی به ذکر داشته باشید و از "تقلید باورهای رائج و استفاده نامعقول و متعارف از ذکر" خودداری کنید. در جلسات مختلف در این باره صحبت شده از جمله در جلسه ۳۰ "رساله عملیه یک".
۱۵- تمرکز در زمان اجرای برنامه و نظم و استمرار و اختصاص زمان زنده و با انرژی به آن، اهمیت کلیدی دارد. بهتر است زمان اجرای برنامه در تعداد محدود روز و آن روزهایی که به این کار می‌پردازید معین باشد و ابتدا و انتهای آن را رعایت کنید. هرج و مرج در زمان و تشتت فکری و قطع شدن در اثنای برنامه، درست مانند بی‌برنامه بودن است و به نتیجه‌ای نمی‌رسد.
