یکی از دوستان پرسش مهمی در گروه مطرح کرده و در آن مسائل کلیدی و مهمی را سوال نموده است. نقطه ثقل سوال مربوط به اصلی است که در جلسات و بحث‌های رساله عملیه و در مکتب دینی بزرگانی همچون علامه طباطبائی بسیار بر روی آن تاکید می شود؛ یعنی کرامت و محوریت انسان به عنوان هدف دین و راه رسیدن به خداوند و شیوه فقهی، تربیتی، سیاسی و اجتماعی آن.
در این سوال که متن آن پیوست می‌شود نکات، قرائن و شواهدی ذکر شده که "محوریت انسان و قدرت انتخاب و آزادی او" زیر سوال رفته و تناقض‌هایی بین این نگاه و برداشت‌های دینی -مخصوصا آنچه که به نسل جوان ما در آموزش‌های رائج گفته می‌شود- بیان شده است.
جلسه این هفته رساله عملیه به گفتگو در این باره اختصاص دارد. برای آزاد بودن این بحث و بیان راحت‌تر سوالات و نظرات، هیچ چکیده‌ای ارائه نشده است. از دوستان درخواست می‌شود که متن پرسش را با دقت مطالعه نموده و طبق تجربیات، یافته‌ها و نظرات خود بر روی آن تامل کافی نموده، با آمادگی در جلسه حاضر شوند.
-- با توجه به صحبت‌هایی که چند روز گذشته در گروه مطرح شد و همین طور مطالبی که آقای قدوسی در جلسه گذشته مطرح کردن، مسائل هنوز برای من وضوح نداره.
برداشت من از فرمایشات اقای قدوسی این بود که خدا حقیقتی جدای از ما نیست؛ خدا همچون سلطان (ولو یک سلطان مهربان و بخشنده) در آسمان‌ها جلوس نکرده تا انسان‌ها مانند رعیت‌‌های فلک‌زده و نیازمند برای گرفتن حاجات‌شون، در بارگاهش التماس و عجز و لابه کنن تا بلکه سلطان مرحمتی کنه. حقیقت مناجات توجه به ظرفیت بی انتهای انسان و در نتیجه عامل غلبه انسان بر مشکلات زندگی و سیر تکاملی‌اش است.
۱) دعاهایی که از معصومین نقل شده، لااقل در بخش‌هایی دقیقا اظهار بیچارگی و "هیچ" بودن انسانه. این بر خلاف عزت نفس انسانی نیست؟ شاید در پاسخ گفته بشه انسان در مقابل قدرت مطلق خداوندی ، هیچ محسوب میشه؛ در این صورت دیگه نمیتونیم بگیم حقیقت مناجات توجه به ظرفیت و قدرت بیانتهای انسانه. این چطور ممکنه وقتی در دعاها ما انسان‌رو یک "هیچِ مفلوکِ ملتمس" می‌بینیم.
۲) اینکه حقیقت مناجات توحه به ظرفیت و قدرت بیانتهای انسانه، چه دردی از انسان دوا میکنه؟ چطوری ظرف منِ انسان‌رو برای غلبه بر مشکلات و چالش‌ها بیشتر میکنه؟ نهایتا مثل یه مسکن عمل میکنه و یک آرامش موقتی برای انسان حاصل میشه که بله تو خیلی بزرگ هستی... تو خیلی ظرفیت داری... تو چنینی و چنانی...
۳) در روایات تا جایی که اطلاع دارم (خودم مستقیم به منابع حدیثی مراجعه نکردم) تاکید شده بر اینکه از خدا بخواهید... حاجات مادی و معنوی... کم هم نخواهید... التماس کنید... گریه و زاری کنید... خداوند ناله انسان رو دوست داره...
همه اینها با مطالب بندهای ۱ و ۲ درباره حقیقت خداوند و حقیقت مناجات در تناقضه.
۴) از همه اینها که بگذریم، انسان در وسط معرکه زندگی ... در شدائد و سختی ها ... در زیر فشار خورد کننده جبرها... ناخوداگاه انگار پشتش به حقیقتی به اسم الله گرمه... این الله هرچه که هست ... درون من یا خارج از من... به هر حال قدرت مطلقه و سررشته امور به دستش... و انسان دلش روشنه به الله.
من لااقل همین طور بودم... گاهی در موقعیت‌های خیلی دشوار به خدا التماس کردم که نیرو و توان بده برای غلبه بر اون موقعیت دشوار... و همزمان در درونم حال بدی داشتم چون احساس کردم دارم عزت خودمو لگدمال میکنم. نمیدونم دوستان دیگه هم همچین حسی‌رو تجربه کردن یا نه... خیلی رنج داره.
۵) مسئله معصومین؛ اگر همه انسان‌ها در ابتدا یکسان بودن و این انتخاب خودشون بوده که تفاوت‌هارو ایجاد کرده، این انتخاب‌ها چی بوده؟ چطوره که فقط ۱۴ نفر معصوم هستن؟ یعنی فقط همین‌ها خواستن که معصوم باشن؟ بقیه نخواستن؟ چرا باید من اون‌قدر بی‌ارزش باشم که روزی من هم به واسطه معصوم به من برسه؟ چرا انسان باید زیر منت معصوم باشه؟ چرا باید معصوم رو شفیع قرار بده بین خودش و خدا؟ حتی در سیر و سلوک معنوی هم همه بزرگان گفتن که بدون دستگیری معصوم ، انسان به جایی نمیرسه.
اگر من اطلاعات اشتباه دارم لطفا تصحیح کنید. در رابطه انسان با معصومین هم احساس من اینه که عزت انسان لگدمال میشه. من حتی وقتی زیارت مشهد میرم با اینکه دلم پُر از حاجت و خواست و تمناست... اما هیچ به زبان نمیارم و سعی میکنم حتی در اون لحظات اصلا توجهی به خواسته‌ها و حاجات خودم نکنم؛ وقتی خداوند از دل من آگاهه چرا من باید امام‌رو واسطه و شفیع قرار بدم؟ مگر من خودم ارزش ندارم؟
لازم به توضیحه که محبتی که هر مسلمانی احتمالا نسبت به معصومین داره ، سر جای خودش؛ این بحث‌ها به معنای نفی جایگاه معصومین و حُبی که نسبت به اونها داریم نیست.
۶) در معارف دینی ، از عالم ذر صحبت شده؛ من در این خصوص مطالعه‌ای نداشتم و فقط به صورت پراکنده چیزهایی شنیدم؛ ارتباط عالم ذر با انتخاب‌های انسان چیه؟ واقعا سرنوشت ما فقط به عمل و خواست ما بستگی داره؟
۷) در روایاتی که از معصومین وارد شده ، داریم که برخی از اعمال انسان در نسل‌های بعدی حتی تاثیرگذاره... مثل استفاده از مال حرام که ذکر شده تاثیر مستقیم در نسل انسان داره. واقعا ساده لوحانه نیست که فکر کنیم سرنوشت انسان فقط به خواست و عمل خودش بستگی داره؟
تاکید میکنم که این حرف‌ها برای فرار از مسئولیت نیست؛ متوجهم که در نهایت مائیم و عمل ما ؛ اونچه که در توان ماست باید انجام بدیم. اما به هر حال برای من خیلی مهمه که در یک دید کلان، چه نگاهی به مسائلی که در بالا عنوان شد داشته باشم. مخصوصا درباره خداوند چه تصوری باید داشت؟ این برای من از بقیه مسائل مهم‌تره.
