انسان
- خدا
- محوریتانسان انسان
- خدا
- محوریتانسان
در جلسه گذشته (کارگاه اول) روشن شد تفهم یک متن و مطلب بدون بکار گیری بستر و جهان صدور متن امکان ندارد، اگرچه ممکن است در مواردی این کار به صورت ناخوداگاه انجام شود. در نتیجه برای توجه به معارف و اخبار و آنچه که مربوط به عالم غیر متعارف است نمیتوان همچون دیگر علوم و معارف بدون کنار گذاشتن پیشفرضها و عوض کردن نگاه بنیادین، درکی درست و حقیقی داشت. لازم است انسان فضا و دنیایی که خبر و معرفت مربوط به آن است را درک کند و در آن بستر و جهان به تفهم بپردازد. کسی که قدرت کنار گذاشتن پیشفرضها و تغییر جهان خود و سفر از آن را ندارد، نمیتواند درک و فهم درستی در اینباره داشته باشد و چنین قاعدهای در مورد هر گزاره و بیان و ابراز میتواند وجود داشته باشد و صرفا مختص گزارهها و متون دینی نیست.
همچنین روشن شد که در مورد مفاهیم و گزارههایی که با بینهایت ارتباط دارند، ما مجبوریم هر نوع باوری که از جهان متناهی برخاسته را کنار بگذاریم و زیر بنای درک و تفهم ما بر نفی و انکار بیانتها قرار دهیم، همان طور که برای درک بینهایت در ریاضیات این گونه عمل میکنیم.
اکنون در گارگاه دوم به جمعبندی جوابها و ادامه سوالات میپردازیم:
۱- وقتی که پیشفرضها و جهان فکری خود را کنار بگذاریم، آیا غیر از تعقل راه دیگری برای پیدا کردن بستر و متنی که امکان فهم را برای ما فراهم کند وجود دارد؟
۲- تعقل و بستر عقلی چگونه با مفاهیم دینی که بر تعبد استوار هستند، قابل جمع است و تناقضی ایجاد نمیشود؟
۳- زیربناییترین محوری که باید بنیاد درک مفاهیم دینی و سنگ زیربنای معرفت دینی قرار بگیرد، چیست؟
۴- اگر این زیر بنا عبارت از «محوریت انسان» است، چکونه با انگاره «خداوند» جمع میشود؟
۵- در نهایت تفهم این مطلب چگونه است که «راه معرفت و وصول به خداوند توجه به نفس است»؟
منظور از این سوالها درک فلسفی و عرفانی نیست بلکه منظور درکی عملی و قابل دسترس برای انسانهای متوسطی همچون خودمان است. در واقع درکی که به صورت عملی و روزمره برای ما قابل اتکا و اجرا باشد و بتوانیم مسئولیت دینی خود را با این نگاه انسانی ایفا کنیم.
توجه:
لازم است که دوستان، جلسه کارگاهی قبل را با دقت و تمرکز توجه کرده باشند. بدون حضور ذهنی مطالب قبلی امکان درک درست مطالب کارگاه دوم نیست. کسانی که موفق به آن نشدهاند، حتما قبل از جلسه مرور و تمرکز بر آن مطالب را انجام دهند.