همانطور که در جلسات گذشته برای ما روشن شد، مطالعه و تمرکز بر روی مساله زن امری پیچیده و عمیق است و در مسیر تقکر و تامل به معضلات بنیادین و سوالات عمیق و سختی می‌رسیم که جواب‌های آماده و ساده‌ای ندارد. بسترهای فرهنگی گوناگون و درگیر بودن انسانی که در حال کار بر روی این مساله است، خود نیز معضل را سخت‌تر می‌کند. در این میان اگر جهت‌گیری‌ها و اهداف سیاسی و فرهنگی هم اضافه شود، مساله تقریبا غیر قابل حل خواهد شد. در عرصه‌ها و فرهنگ‌های مختلف، اکثر جوامع، گروه‌ها، جریانات فکری- با توجه به اهمیت این موضوع- سوالات آن، رواج این سوالات و نیاز به جواب، تلاش‌هایی برای ارائه پاسخی از دیدگاه‌های مختلف صورت گرفته است. با اینکه هیچ مکتب و مدرسه فکری را نمی‌توان یافت که جوابی به این سوالات نداده باشد، هنوز سوال‌ها، نیازها و خلأ فکری آن کاملا مشهود و آزار دهنده است. در اینجا سوال مهمی مطرح می‌شود:
چرا تا کنون این تلاش‌ها -برخلاف بسیاری از تلاش‌های دیگر انسان- به نتیجه نرسیده و چرا روند جستجو برای یافتن جواب به «تعمیق و تکثیر سوال» انجامیده است؟ چرا تلاش برای گفتگو و تضارب اندیشه‌ها در این رابطه باعث «تکثر بیشتر جریانان فکری و تعدد جهت‌گیری‌ها» شده و هیچ «وحدت رویه و اتحاد اندیشه‌ای» را ایجاد ننموده است؟
بنابر آنچه گذشت ما نیازمند بررسی این جواب‌ها و آزمودن آنهائیم تا راز این ناکامی و شکست را بیابیم و بدانیم که آیا در میان این همه ادعا می‌توان بعضی موارد را به حقیقت نزدیک‌تر و برای حل کردن مشکل مفیدتر دانست؟ در بین جواب‌ها چند گروه را می‌توان مشخص‌تر مورد بررسی قرار داد:
اول- جواب‌ها و گرایش‌های دنیای مدرن؛
دوم- گرایش‌هایی که اگر چه از همان گرایش‌های مدرن آغاز شده اما سیر تکامل و رشد واضح و غیر قابل انکاری داشته و در مواردی به جواب‌هایی متضاد با نیای فکری خود رسیده است؛
سوم- گرایش‌هایی که اگر چه از همان گروه اول آغاز شده، اما تکیه و تمرکز آن بر احقاق حقوق وجایگاه زن و جبران ضعف‌ها و فشارهای تاریخی آن است؛
چهارم- نظام‌های فکری سنتی که اگرچه تغییر و تحول جدی یافته است اما این تحول در جهت تحکیم پایه‌های فکری قبلی است؛
پنجم- گرایش‌های روشنفکری در جهان اسلام؛
ششم- گرایش‌های تلفیقی مانند روشنفکری دینی و جهت‌گیری نهضت‌های سیاسی، اجتماعی و حتی سازمان‌های معتقد به مبارزه مسلحانه.
اینها نمونه‌هایی از گرایش‌های مختلف در این‌باره است و هرکدام سعی کرده‌اند الگوئی ارائه دهند و جوابی برای سوالات بنیادین و یا غیر بنیادین داشته باشند.
اکنون ما در گفتگوی خود سعی خواهیم کرد آنها را بررسی کرده و درباره کفایت و عدم کفایت آن نظر دهیم و به نتیجه‌ای برسیم که حتی اگر نفیی و اعلام عدم کفایت است، راز آن برای ما روشن شده و هرچه بیشتر در این نفی اتفاق نظر پیدا کنیم.
