۱- اولین گام چیز عجیبی نیست و کسی نیست که اولین گام در وجودش شکل نگرفته باشد. مهم درک و توجه به آن است. همه انسان‌ها جلوه‌هایی از افق‌های بی‌نهایت را چشیده‌اند و حتی آنان که این میل را در زندگی خود کشته‌اند نیز بدون چشیدن آن نبوده و بدون درک لحظاتی از این "افق بی‌نهایت انسانی" که در "درون" انسان است امکان مبارزه و پایمال کردن آن نیست. کسی که چیزی را ندیده و نچشیده چگونه می‌خواهد آن را از بین ببرد؟!
۲- همچنین مراحل قبل از برداشتن اولین گام را نباید چندان پیچیده کرد که از دست و تشخیص انسان خارج شود. پیداکردن "نقطه ایستادن"، آسیب‌ها" و "بنای بنیان تفکر شخصی" باید در دسترس انسان باشد تا بتواند به راحتی گام اول را برنامه‌ریزی کرده و "زندگی انسانی" تعطیل نشود.
۳- در اکثر موارد درک آنچه در بالا گفته شد کار ساده‌ای است. ساده بودن به این معنی است که یا با مقداری تامل روشن می‌شود و یا اینکه با گام‌های روشن و عملی می‌توان به سوی آن رفته و به آن دسترسی پیدا نمود. موارد خاصی به صورت استثنا وجود دارد که حکم آن جداست. اما در مابقی موارد درگیری انسان به صورت ابهام و سرگردانی و ندانستن سوال و جواب و ابهام در تشخیص این موارد غیر قابل قبول است. به عبارت دیگر آسیب‌هایی در روح و ذهن و تفکر انسان ایجاد شده است که به چنین سرگردانی رسیده است و لازم است که آن را حل و فصل نماید.
۴- وقتی که گام اول برداشته شد، آنگاه انسان آماده شروع دوباره‌ای است که تا کنون بسیار منتظر آن بوده است اگرچه ممکن است این آمادگی به سرعت تبدیل به گام‌های بعدی نشود. اما همیشه هم رفتن به گام بعدی خوب و مفید نیست. چه بسا حقایقی از خویشتن و زندگی که در این گام‌های ابتدایی مشاهده نمی‌شود و اثر آن در گام‌های بعدی و حتی در گام‌های بسیار بلندی که بعدها انسان می‌تواند بردارد آشکار می‌شود. بنابراین هرگز نباید از "تامل و دقت بیشتر در احوال خویشتن" احساس خسران نمود.
۵- "گام‌های بعدی" هم اکنون هم قابل حصول است همچون: "تفکر وجودی" و "بازگشت به خویشتن" و "حذف و اضافه در فضای زندگی" و "معکوس نمودن دنیای وجودی" و "برد متوسط دستوری و وجودی" و "انکار" و "نفی کمالات ثانویه". اما آنچه باعث می‌شود که پیوسته ورود به آن را تاخیر اندازیم همین واقعیت است که از لابلای سخنان دوستان رائحه‌های ارزشمندی پیوسته می‌شنوم که نشان از بروز و ظهور حالات و واقعیت‌های ارزشمندی است که تاکنون فرد به آن توجه نداشته و مصداق روشنی است از "آب در کوزه و ما تشنه لبان می‌گردیم / یار در خانه و ما گرد جهان می‌گردیم"
۶- ضرورت بیشتری که این تاخیر را توجیه می‌کند اینکه آنچه که تاکنون توسط فرد کشف شده ، هنوز مقدار اندکی است از آنچه که واقعا وجود دارد. علاوه بر آنکه چه بسا دوستانی که هنوز در کشف و اعتماد و ایمان بر خود مشکوک و مردد هستند. اما دوستانی دیگر هم وجود دارند که تماما "منکر خویش" هستند و "سرگردان" و "پر از سوال‌های بی‌پاسخ" و "درخواست‌های بی‌جواب"...
۷- برای همه آنچه که گفته شد، چه خوب است که انسان به جای تعجیل در حرکت به سوی آرمان‌ها و اهدافی که از قبل برای خود در نظر گرفته است، مدتی آن را به تاخیر بندازد و به "ابتدایی‌ترین بازگشت به خویشتن" و "تامل و دقت بیشتر در احوال خود" و در نهایت به "مشاهده وجودی خویشتن" بپردازد. برای این منظور چند گام مشخص پیشنهاد می‌شود. عموما برداشتن هر گام منوط به برداشتن گام قبلی است و بدون این مقدمه موفق نخواهد بود، اگرچه این ترتیب همیشگی نیست. این گام‌ها به نوعی، بازگشت و بازبینی محسوب می‌شود و شاید بهتر باشد که آن را قبل از گام دوم محسوب کنیم. همچنین برای این گام‌ها باید زمانی زنده و مفید با تمرکز و توجه کافی اختصاص داد. آنچه برای این امر مهم است کیفیت زمان است و نه مقدار آن. بلکه صرف کردن زمان زیاد ممکن است نتیجه منفی داشته باشد.
۸- اولین گام رها کردن و گذر از "کمالات ثانویه" است. در نشست ۴۲ حکمت نامتناهی (راه رهایی) و بعضی نشست‌ها قبل و بعد آن، در‌باره "ترک کمالات ثانویه" توضیح داده شده است. در بخشی از آن می‌گوید: ". اکثریت انسان‌ها برای "زندگی روزمره" یا "هدفی" و یا "دنیای آرزویی" خود اموری را برگزیده‌اند و تمام عمل و اقدام خود را بر آن بنا کرده‌اند و در حالت عادی اگر انسانی از این هدف، آرزو، درخواست و تمایل خالی باشد به پوچی و بی‌عملی کشانده می‌شود. اگرچه بسیاری از پوچی‌ها و افسردگی‌ها هم در اثر این اهداف و آرزوها رخ می‌دهد اما نداشتن و شکل نگرفتن محدوده "کمالات ثانویه" در انسان عادی غیرممکن است و اصولا زندگی بدون آن ممکن نیست. کمالات ثانویه می تواند از بالاترین درخواست‌ها و انگیزه‌ها تا پست‌ترین و مبتذل‌ترین آنها باشد" اما گذر از آن نه در زندگی عملی، بلکه در وجود انسان و در آن ساعت خلوت و تنهایی رخ می‌دهد و انسان می‌تواند لحظاتی را بدون این کمالات و با گذر از آن، جهان خویشتن را تصور کند و این تصور به او جهانی جدید را می‌نمایاند که با جهان روزمره او متفاوت است. چنین بازگشت و گذر و دیدن جهان جدید تنها در این لحظات جاری است و پس از بازگشت به زندگی روزمره تا نوبت بعدی ناپدید می‌شود. اگرچه به تدریج ممکن است آثار جدیدی برای انسان بگذارد، البته به شرط درست انجام شدن این سیر، آن‌گونه که در نشت ۴۲ توضیح داده شده است. آنچه در این گام باید رخ دهد احساس سبکی و راحتی و کنار زدن بار سنگین آرزوها و درخواست‌ها و فاصله گرفتن از آنها برای لحظاتی هرچند کوتاه است.
۹- در بسیاری از افراد ممکن است در اثر درد و رنج زندگی و سختی هایی که متحمل شده‌اند، یا تمرین‌های قبلی، کنده شدن از بخش‌هایی از کمالات ثانویه بدون توجه فرد صورت گرفته باشد، اما توجه و خوداگاه کردن آن نیز مهم است. در هر حال آنچه در نهایت رخ می‌دهد تنها شوکی است که به انسان وارد می‌شود و همین شوک می‌تواند آثار بسیار عمیقی بر انسان بگذارد که در اکثر موارد بدون آن نمی‌توان این مراحل را به خوبی طی کرد. همچنان که بسیاری دیگر فکر می‌کنند که در زندگی هیچ درخواست و آرزویی ندارند و توانسته‌اند از تمام اینها گذر کنند که تخیلی بیش نیست و انسان عادی سرتاسر وجودش از اهداف و درخواست ها و آرزوها مملو است.
۱۰- در این میان می‌توان به آسیب‌های درونی –شناخته و ناشناخته و معلوم و نامعلوم– نظر انداخت و آنها را هدف توجه خود قرار داد. آسیب‌ها عبارت از درگیری‌های روحی، فکری، عاطفی هستند که پس از گذر از کمالات ثانویه باز هم در سیر و زندگی و جهان انسان خلل ایجاد می‌کنند. در واقع اینها رسوب‌هایی هستند که علیرغم خواست و توان انسان به دلیل "ته‌نشین شدن" آنها در طول زمان‌های طولانی، به صورت ناخوداگاه شخصیت انسان را تحت تاثیر قرار داده و امکان سیر عادی را سلب می‌کنند. راه حل آنها هم آشکار کردن، توجه کردن، در عین بی‌تفاوتی است تا سیر عادی شکل بگیرد و با تحمل این آسیب‌ها در طول زمان به تدریج "ترمیم" صورت بگیرد. درست انجام شدن این "دستورالعمل متناقض" نقشی جدی در "رهایی و ترمیم" این آسیب‌ها دارد.
۱۲- در گام بعدی می‌توان به خویش نظر کرد و جهت‌گیری‌هایی ماورائی و بازگشت آن را دید. آنچه که که باعث ندیدن آنها می‌شود در مراحل قبلی گذر شده است. دلیل دیگر ندیدن کلیشه‌هایی است که قرائت رسمی دین‌داری و نگاه مروجان سطحی شریعت و مدعیان طریقت بر انسان تحمل کرده‌اند، وگرنه هیچ انسانی از این جهت‌گیری‌ها خالی نیست. مخصوصا کسانی که مسافتی در این مسیر طی کرده‌اند و به دنبال علائق خود، بخشی از زندگی را اختصاص داده و در پی هدفی دویده‌اند. چگونه ممکن است، اینان "گرایش پرواز" نداشته باشند؟! اما گاهی زندگی روزمره چنان انسان را مشغول می‌کند که امکان مشاهده نیست و زمانی کمالات آرزوبی و اهداف رویایی و زمانی آسیب‌ها و رسوبات نمی‌گذارند و زمانی دیگر انسان به دلیل "کلیشه‌های تقلیدی و الگوهای تحمیلی" آنچه را که با چشمان خود می‌بیند ، باور نمی‌کند!
۱۲- وقتی که میل به برتری‌ها و بلندی‌ها و قله‌ها را در خود دید و دانست که این تمایلات در زندگی روزمره او وجود دارد و نیازی به "غول جادو" برای درک و ایجاد آن نیست، آنگاه با بازگشت به زندگی روزمره است که انعکاس و بازتاب این خواست‌ها او را راحت و آرام نمی گذارد و این همان تمایل و دردی بوده است که سال‌ها قصد رهایی از آن را داشته است و اکنون می‌داند و می‌فهمد که نه تنها این درد بدی نیست بلکه بسیار ارزشمند است و این همان میل به زندگی بر اساسی بالاتر و کامل‌تر است.
۱۳- اما چرا این تمایل زمینی‌شده همان انعکاس و تطبیق " مقام ولایت" است؟ زیرا مقام ولایت چه در قالب الگوهای برتر و فرا‌زمینی و چه در قالب پارادایم‌های ذهنی و چه در تمایل یک انسان "آتئیست" به یک الگوی زمینی یا هدفی انسانی، همه در حقیقت از یک عینیت برخوردار است، اگر چه ما انسان‌ها در مقام تکثر و محدودیت و در زندان ذهنی خود آنها را به هزاران شاخه تقسیم می‌کنیم. رنجی که کودک گرسنه آفریقایی می‌کشد ، دردی که ما از آن تحمل می‌کنیم، طفلی که در حادثه عاشورا به تیر کین خون آلود می‌شود، آیا همه از یک حقیقت و عینیت سرچشمه نگرفته‌اند و همه در "مراتب مختلف" از یک واقعیت برخوردار نیستند؟
۱۴- وقتی به توحید و ولایت به این صورت حقیقی و واقعی نگاه کردیم، آنگاه این دو از یک اصل کلامی و بیرونی و ورای انسان به حقیقتی تبدیل می‌شود که جهان و جان انسان‌ها را در بر گرفته و به جای القای بیرونی و تبعیت از معلم خارجی و فشار بر خود، آن را درون خود می‌بینید و می‌دانید و اینجاست که به حقیقت این دو اصل اندکی –فقط اندکی- آشنا شده‌اید.
۱۵- گام بعدی بازگشت به هویت خویشتن و زندگی و جهان آن است. اگر مراحل قبلی را به خوبی طی کنید، آنگاه به هویتی از خود دست می‌یابید که از یک سو متوجه می‌شوید که این هویت همیشه وجود داشته و همیشه با آن سر و کار داشته‌اید و هیچ چیز معجزه‌آسائی نیست که غول جادو برای شما کشف کرده و یا با معجزه رساله عملیه به آن دسترسی پیدا کرده باشید. اما از سوی دیگر هرگز به آن توجه نکرده‌اید و به آن اعتنا و احترام نگذاشته و رسمیتی برای آن قائل نبوده‌اید. چیزی بیرون از زندگی مورد توجه و درخواست شما، اما درون آنچه که تا کنون داشته‌اید. هویتی فراتر از آنچه که تاکنون به آن احترام و ارزش قائل بودید اما در حقیقت بسیار ارزشمندتر از تمام آنچه که تا کنون در خواست داشتید. زندگی همچون گذشته اما با نگاهی بسیار متفاوت. جهانی با همان دردها و سختی‌ها اما با ظرفیتی متفاوت از قبل. در این هویت و جهان و زندگی جدید، سیاهه‌ای از تفاوت‌های واقعی و درک‌های معکوس، درون این مشابهت‌های ظاهری کشف خواهید کرد.
۱۶- اما خطر هویت‌های تقلبی و ظاهر فریب هم برای عده‌ای جدی و حیاتی است. بیشتر این خطر برای کسانی است که به صورت غیرخودجوش و بدون اتکا بر معارف درونی و سیر وجودی به کلیشه‌های رایج در امر وجود و روان مراجعه می‌کنند و با تحمیل این کلیشه‌ها بر خود، به هویت هایی زود بازده و بازاری و پر طرفدار دست می یابند که آنان را به سرعت راضی و خشنود می‌کند و دیگر اعتنائی به راه سخت و طاقت‌فرسای مشاهده وجود خویشتن ندارند و نخواهند داشت. همراهی با جمع‌هایی که انسان به اعتدال و درستی آن تا حدی ایمان دارد و تطبیق سیر درونی و آزمودن آنچه برای انسان همچون "فتوحات درونی" جلوه می‌کند بهترین راه جلوگیری از این خطر است.
