1- "خواسته‌های معکوس" یا "حرکت معکوس خواسته‌ها" یا "حرکت معکوس" یکی از کلیدی‌ترین حرکت‌های انسانی است در جهت زندگی کامل انسانی و رهایی از مشکلاتی که در جهت خواسته‌های خود گرفتار می‌شود و شاید بتوان گفت که بدون یادگیری و انجام این عمل نمی‌توان زندگی انسانی داشت و امکان رها شدن از بسیاری از مشکلاتی که امروزه دامن‌گیر بخش بزرگی از جوامع بشری است، وجود ندارد.

۲- معنی ساده و ابتدایی چنین فرایندی این است که انسان در جهت عکس بخشی از خواسته‌های خود عمل کند تا بتواند قدرت و اقتدار لازم را برای رسیدن به بخشی دیگر از خواسته‌های خود داشته باشد. چنین معنی ابتدایی در تمام زندگی‌ها وجود دارد و هیچ انسانی از آن بی‌نیاز نیست. ما در زندگی روزمره پیوسته بخش از خواسته‌ها تمایلات خود را فراموش می‌کنیم تا بتوانیم زندگی خود را سامان بدهیم و برای هیچ فردی امکان ندارد که از این فرایند بی‌نیاز بوده و بدون استفاده از آن زندگی عادی داشته باشد.

۳- وقتی که انسان شروع به برنامه‌ریزی بیشتر برای زندگی خود می‌کند، از این روش استفاده بیشتری کرده تا بتواند به سوی اهداف بالاتر حرکت کند: از رژیم‌های غذایی گرفته تا تنظیم برنامه درسی برای قبولی در یک آزمون سخت و حتی صرفه‌جویی مالی برای اندوختن مال بیشتر به منظور سرمایه‌گذاری و حتی انجام یک سفر تفریحی و بسیاری از موارد دیگر.

۴- اگرچه تمام این‌ها را می توان حرکت معکوس خواسته‌ها دانست اما آنچه در اینجا مورد نظر است مصادیق "کامل‌تر و عمیق‌تر و وجودی‌تر" این معنی است. "حرکت در جهت عکس خواسته‌ها" زمانی در تعریف ما می.گنجد که تبدیل به عملی وجودی شده و بتواند بازگشت به خویشتن را در حدی عمیق کند که به انسان اقتداری کامل‌تر ببخشد در حدی که بتواند زندگی قدرتمند و برنامه روزانه محکمی برای خود ایجاد کند.

۵- خواسته‌هایی که انسان در جهت معکوس آن عمل می‌کند ممکن است درست یا نادرست، خوب یا بد، مشروع یا غیر‌مشروع، مادی یا معنوی، اثباتی یا نفیی و به صورت کلی هر خواسته و یا ناخواسته‌ای می‌تواند باشد و هیچ محدودیتی از این جهت نیست. انسان در این مورد برخلاف این خواسته یا ناخواسته حرکت می‌کند و آنچه به صورت طبیعی تمایل و تمنا دارد نه تنها نمی‌خواهد بلکه روح و روان خود را در جهت عکس آن بسیج می‌کند.

۶- "حرکت معکوس" در جهت "رها شدن انسان" است. تمایلات انسان زندان اوست و تفاوتی بین نوع و مقدار خواسته نیست، اما با حرکت معکوس، خود را از آن رها می‌کند و "آزادی و رهایی" را تجربه می‌کند. چنین است که حرکت معکوس اگر به عمق وجود انسان سرایت نکند نمی‌تواند نتیجه‌ای در خود وجود انسانی بدهد. بنابراین باید محکم و استوار و بدون تردید و با "قاطعیت متناسب با شان و هویت فرد" انجام گیرد. "تردید های نظری" در این رابطه از قبل حل شود و نباید "فریب خویشتن" جای آن را بگیرد. اگرچه ممکن است گاهی مدتها طول بکشد تا "حرکت معکوس خواسته ها" نتیجه بدهد اما از جهت انتخاب فرد باید این عمل به صورت "دفعی و یک پارچه" انجام گیرد و اینکه "زمان طولانی درگیر آن است" نباید مانع از اراده محکم و قاطع انسان شود. اگرچه اراده قاطع هم به معنی نتیجه سریع نیست و چه بسا مدتها فرد درگیر این روند باشد.

۷- نتیجه "حرکت معکوس" در زندگی عملی انسان و خواسته‌های او کاملا متفاوت و غیرقابل‌پیش‌بینی است. گاهی "اقتداری" که در اثر آن برای فرد حاصل می‌شود باعث شده که بیشتر و زودتر و کامل‌تر به خواسته‌های قبلی برسد: همان خواسته‌هایی که در جهت معکوس ان عمل نموده است. زمان دیگر "عزت و بزرگی ظرفیت" که برای فرد حاصل می‌شود تبدیل به دوری از خواسته‌ها و "کنار گذاشتن ارادی و انتخابی" آن می‌شود. در مواردی دیگر تعادل حاصل شده برای فرد باعث می‌شود که نگاه او به زندگی و خواسته‌های خود تغییر نموده و زندگی عملی و خواسته‌های او شکل و محتوای دیگری پیدا کند. همچنین در مواردی دیگر تنها تغییری که حاصل می‌شود، "پیدایش آرامش و سکونی" است که فرد پیدا می‌کند. به عبارت روشن‌تر تنها تفاوتی که حاصل می‌شود –که در مورد این افراد مهم‌ترین و ضروری‌ترین هم هست- تزریق و افاضه آرامش به همان سیر زندگی قبلی است.

۸- "خواسته معکوس" به معانی که در سه بند اول گفته شد، امور ساده و بسیطی هستند که هر زمان که انسان اراده کند می‌تواند انجام شود و هیچ محدودیتی ندارد. اما "خواسته معکوس" به معنی دیگری که موضوع این جلسه است و در بندهای بعدی توضیح داده شد، امری پیچیده ، عمیق و وجودی است و باید در مواردی صورت بگیرد که ارزش و شانیت آن را دارد. خواسته‌های رسوب‌کرده، کینه‌های فروخورده، تمایلات دور و آرزوهای بلند و رویایی، رویاهای نامربوط، تمایلاتی که جوانه قوی زده‌اند اما تا ثمر دادن راهی سخت دارند، درخواست‌های غیر‌ممکنی که نمی‌توان فراموش کرد، همه اینها مواردی است که می تواند موضوع "خواسته‌های معکوس" قرار گیرد.

۹- ترک طبیعی و متعادل کمالات ثانویه که در جاهای مختلف به آن اشاره شد غیر از "خواسته‌های معکوس" است. ترک کمالات ثانویه در سیر عادی و متعادل انسان یعنی اینکه ظرفیت و توانایی روحی و معرفتی انسان به نقطه‌ای می‌رسد که از این کمالات عبور کرده و به صورت طبیعی و با بازگشت به خویشتن –در موقعیت و زمان مناسب و بدون تاخیر و یا تقدیم نادرست زمانی- از این کمالات گذر می‌کند. اما خواسته‌های معکوس اگرچه عموما متعلق به کمالات ثانویه است اما در شرایطی رخ می‌دهد که انسان در زمان مناسب و در سیر متعادل، موفق به ترک و رهایی نشده، و این کمال و خواسته مربوطه، با روح و روان و زندگی عجین شده و تبدیل به معضل و مشکلی می‌گردد که مثال های ان در بند ۸ ذکر شده است. در واقع اگر ترک کمالات ثانویه در زمان متعادل و مناسب آن انجام شود، معضلات شدیدی ایجاد نمی‌شود که نیازمند خواسته‌های معکوس باشیم.

۱۰- آنچه در بند ۹ توضیح داده شد به این معنی نیست که نیاز ما به "حرکت خواسته‌های معکوس" به معنی بیماری و عیب و ایراد ماست! اکثر انسان‌های متوسط نیازمند این حرکت هستند زیرا پیچیدگی زندگی مادی و مشغولیت زندگی روزمره عموما چنین آثاری در ما می‌گذارد و عموم انسان‌های متوسط در جایی نیازمند این حرکت هستند و کسی که که خلاف این فکر می‌کند و نیاز خود را نمی‌بیند –غیر از موارد استثنائی- از احوال خویشتن غافل است.

۱۱- ریاضت‌ها و تمرین سخت روحی که فرد در راستای آماده‌سازی خود انجام می‌دهد و "سامان‌های ثانویه و کمالات اولیه" موضوع آن است غیر از "حرکت معکوس خواسته‌ها" می‌باشد. این تمرین‌های وجودی –اگر درست انجام شود- برای افرادی است که آماده‌سازی‌های قبلی خود را به خوبی انجام داده باشند و بتوانند با گذر از "سامان‌ها و کمالات عمیق‌تر" به مرتبه‌ای عمیق‌تر و کامل‌تر وجودی دست یابند. آمادگی برای این مرحله عموما بدون انجام خواسته‌های معکوس ممکن نیست و زمانی مقدور است که معضلات قبلی –شبیه آنچه که در بند ۸ توضیح داده شد- حل شده و انسان بتواند از آنها عبور نماید. در صورتی که انسان با حل نکردن خواست‌های معکوس به تمرین‌هایی از این نوع بپردازد ممکن است دچار آسیب‌های روحی و حتی عقده‌های روانی شود.

۱۲- "خواسته‌های معکوس" به معنی ابتدایی آن که در سه بند اول توضیح داده شد بیشتر عملی و اجرایی است اما به معنی که در این نوشته مورد بحث است –و در بندهای بعدی توضیح داده شد- بیش از انکه عملی باشد ، ذهنی و وجودی است. این حرکت اگرچه در نهایت به عمل و زندگی عملی انسان سرایت می‌کند اما در ابتدای آن تنها با "تفکر وجودی" قابل پیگیری است و نباید با زندگی عملی انسان مخلوط شود. حتی در بسیاری از موارد زندگی عملی و روزمره انسان باید حالت ثابت و غیر‌قابل‌تغییری پیدا کند تا فرایند "خواسته‌ای معکوس" تنها در وجود انسان رسوخ کند و تنها بعد از تثبیت و پاک شدن انسان و پیدا شدن مقدمات روحی کامل برای عمل و اجرا می‌توان به تغییر در زندگی روزمره و پیاده کردن یافته ها پرداخت.

۱۳- حرکت وجودی که با نام "انکار" در جلسات گوناگون مورد بررسی قرار گرفته است کاملا متفاوت از "خواسته‌های معکوس" است. انکار در محدوده اعتقادی صورت می‌گیرد و بیشتر موضوع آن هستی‌شناسی و بینش و نگاه انسان به خویشتن و جهان است. در حالی که موضع "خواسته‌های معکوس" زندگی واقعی و روزمره انسان و تمایلات و درخواست‌های روشن و این جهانی است.

۱۴- گاه ممکن است انسان در اثر کمال‌طلبی‌های محکم و با انگیزه دچار حالتی شود که تنها با "حرکت معکوس" این خواسته‌ها قابل حل است. این وضعیت زمانی است که "اهداف حد وسط" و آثار و نتایج و ثمرات و حتی عناوین و حواشی کمالات معنوی برای انسان جای اصل معنویت را -که همان خویشتن است- می‌گیرد. در این حالت چه بسا انسان دچار تردید، یاس، افسردگی و توجه به اهداف باطل شود. در این حالت با حرکت معکوس، باید خط روشنی بین "اهداف قابل حصول" و "آنچه که باید دور ریخت" کشیده و چون در این دوره احتمال افسردگی بسیار زیاد است، ابزارهایی برای مقابله با آن یافت.