قَالَ يَا قَوْمِ أَرَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَآتَانِي مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ يَنْصُرُنِي مِنَ اللَّهِ إِنْ عَصَيْتُهُ فَمَا تَزِيدُونَنِي غَيْرَ تَخْسِيرٍ (هود/٦٣)

🔸️ آن چه که در جهان بیرونی رخ می‌دهد، آینه‌ای است از درون ما. حکایات قرآن از هود و صالح و عاد و ثمود گویی حوادثی است که درون ما رخ می‌دهد. همين طور همه نزاع‌ها و گفتگو‌ها و مجادلاتی که میان انبیا و قومشان رخ داده است، شبیه گفتگو‌های درونی ماست و نیروهای مختلفی که در درون ما زنده و فعال هستند؛ نیروهای مثبت و منفی، نیروهای صالح و فاسد. اینجا که صالح با قومش به مجادله می‌پردازد، به آن‌ها می‌گوید: " اگر من دلیل روشنی و بینه‌ای از جانب خداوند نامتناهی داشته باشم و رحمتی از این بینه، برای من حاصل شده باشد و آن را دنبال نکنم و عصیان کنم چه کسی می‌تواند من را کمک کند؟ شما غیر از ضرر و زیان برای من ندارید.

🔸️️ این حکایت درون ماست. گیجی ها و سردرگمی ها و سرگردانی هایی که برای انسان حاصل میشود، ناشی از همین نزاع هاست؛ ناشی از این است که برای هر کسی در هر شرایطی که هست، درون خودش راهی درخشان و آشکارى فراهم است؛ مسیر برايش روشن می شود و مسیر خاصی برای او تقدیر کرده‌اند؛ مسیری که تمام کائنات برای او تدبیر کرده‌اند تا او را به انتخاب خودش برساند. اگر کسی اهل شقاوت و دنیا و مراتب پایین دنیا باشد، برای همان مسیر آماده می‌شود و کسانی که مسیر بالاتری را می‌خواهند و انتخاب کرده‌اند تا به مرتبه‌ای از معنویت و سطحی از پیروزی روحی و بازگشت به خویشتن برسند و مراتبی از آن مرتبه بالای خلیفته‌اللهی را درون خود پیاده کنند، برای آن ها راه و بینه و چیزی که مختص آن‌هاست و آن‌ها را به نتیجه می‌رساند، قرار داده شده و این در تقدیر آنهاست.

🔸️️ درک و فهمی که آن درک و فهم، مانند مشعلی راه آن‌ها را به سمت مسیر باز می‌کند. اگر این مشعل و بینه و راه صحیح را پیگیری کنند، همه ابهامات، همه گیجى‌ها و همه سرگردانی‌ها برطرف می‌شود. اگر انسان درون خود توجه کند، مى‌بيند که چیزی به او داده شده است كه مختص خودش است و مسیرش را روشن می‌کند، این برای همه‌ی انسان‌ها هست. براى هر کسی در هر شرایطی، در هر وضعیتی، بینه و مشعل و دلیل روشن و راه آشکاری قرار داده شده است که اصل دنیا و آخرتش با آن تامین می‌شود و می‌تواند از این طریق به نقاط ارزشمند و منزلگاه‌های مورد توجهش و به آن انتخابی که کرده و هدفی که دنبال آن است، برسد.

🔸️️ این بینه، این اختصاص و این مزیتی که براى اوست، آن نقطه‌ی اصلی است كه باید تمام مطالب را حول آن بینه و راه روشن گرد بیاورد و به سمتش حرکت کند و اگر مقابل آن بایستد و به آن بی‌توجهی کند و دنبال مطالب دیگر، رقابت‌ها، تقلیدها و تبعیت‌ها و دنبال مقایسه خودش با شرایط بیرونی و چیزهایی که برای او ارزش ندارد و مختص او نیست برود، این عصیان مسیر حق خودش است و هیچ کمک و فایده‌ای برايش ندارد. تنها نتیجه، تخسیر (خسارت) است. این خسارت در این دنیا هم هست نه فقط در آخرت! نه تنها به آخرت، به معنویت و مقام انسانی خود نمی‌رسد بلكه در همین زندگی عادی دنیایی هم به نتیجه نمی‌رسد. حتی در رسیدن و ارضای غرایزش، در برآوردن حاجات ابتداییش هم دچار مشکل می‌شود و این مشکل از خود اوست.

🔸️ انسان در مقابل مسیرى که برایش روشن می‌شود و بینه و اختصاصی برای او هست، از درون مقاومت می كند؛ "أَتَنْهَانَا أَنْ نَعْبُدَ مَا يَعْبُدُ آبَاؤُنَا" آیا تو ما را نهی می‌کنی از رفتن به مسیری که قبل از آن می‌رفتیم؟ انسان این عادات، رسوبات و این زندگی روزمره‌ای که او را به یک زندگی بدون بینه و بدون مشعل و بدون درخشش دعوت می‌کند را، پیوسته در مقابل بینات الهی، دلایل آشکار و امور روشنی که در اثر توجه به نامتناهی برایش ایجاد شده است، قرار می‌دهد. یک راه، راه درخشانی است که از بی‌نهایت بر قلب او تابیده شده است و راه دیگر راهى است که عادات، رسوم، رسوبات، خصلت‌ها، ملکات، تمایلات بی‌حساب و هواهایی که در آنها حساب و منطقی در آن‌ها نیست.

🔸️️ وقتی که این بینه و این راه روشن بر او عرضه می‌شود و در درونش می‌بیند که چه مسیر روشنی است، آن موقع تازه شک و تردید‌ها بر او هجوم می‌آورد؛ "إِنَّنَا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ مُرِيبٍ" ما در یک تردید سختی هستیم از آن چیزی که تو به ما میگویی، این بیناتی که آورده شده است، از کجا معلوم؟ و هزاران سوال و ابهام و تردید که همه ناشی از شیطان و ناشی از درون‌هایی است که در مقابل این راه درخشان مقاومت می‌کنند.

🔸️️ انسانى که بارها این كرامت و درخشش راه را تجربه کرده است، دیده است که چه آثار عظیمی برای او دارد؛ در اين زندگی و در زندگی آخرتی، در مادیات، در معنویات، در امور خانوادگی، در سیاست، در اقتصاد و همه داراى نتایج والایی است. اما باز هم وقتی به آن نقطه حساس می رسد که باید یکی را انتخاب کند، آن نقطه ی عطف و تصمیم گیری و نقطه‌ای که سرنوشت نهایی‌اش تعیین می شود، در بهترین حالات، در رمضان، در خلوت‌های آن، در شب‌های قدر، در زیارتگاه‌ها و در زمانی که انسان در بهترین حالت است، آن موقع این تردیدها هجوم می آورد؛ تردید‌هایی که ناشی از ضعف انسان، ناشی از رسوبات، ناشی از تقلیدها و ناشی از تبعیت انسان از اضطرابات اجتماعی است؛ "إِنَّنَا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَا إِلَيْهِ مُرِيبٍ".

🔸️️ این شرایطی است که انسان باید در آن تصمیم بگیرد و با قاطعیت، این گیجی ها، تردیدها و سرگردانی هایی که چون گذرگاه‌های بی‌دروپیکر از هر طرفی می‌آیند و به هر طرفی می‌روند را رها كند و آن قله‌ی درخشان، مشعل نورانی، گذرگاه زیبا و پر نور که درونش روشن هست و اختصاص به او دارد و خداوند برای او قرار داده است را با قدرت پیگیری کند. این قدرت و اقتدار، هم برای دنیای او مفید است هم برای آخرت او...

🔸️ ۲۶ رمضان ۱۴۴۵