وَ لا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فاعِلٌ ذلِكَ غَداً/إِلاَّ أَنْ يَشاءَ اللَّـهُ وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ وَ قُلْ عَسى أَنْ يَهْدِيَنِ رَبِّي لِأَقْرَبَ مِنْ هذا رَشَداً (کهف ۲۳ و ۲۴)
🔸️ حالا که رمضان در حال اتمام است و ما نگران فردای خودمان هستیم، هر فعالیت و برنامه‌ای که برای آینده‌مان در نظر می‌گیریم، زمانی به نتیجه می‌رسد که اتصال به خواست خداوند برقرار بشود اما خداوند موجودی در آسمان‌ها نیست که ما به او توجه و توسل کنیم به عنوان یک مقام بیرونی و یک ارباب در آسمان‌ها نیست که با او اتصال برقرار کنیم. خداوند از رگ گردن به ما نزدیک‌تر است و خواست او زمانیست که ما از محدودیت و زندان خودمان خارج شویم. "وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ" و در مسیر حرکت ما نسیان و فراموشی پیوسته ما را تهدید می‌کند. این‌که گرفتار این زندانِ محدودیت‌ها بشویم، حب و بغض‌ها، غرائز و همه محدودیت‌هایی که انسان در جای خودش زمین‌گیر می‌کند. در این شرایط بهترین مسیر و نتیجه و امکان با ذکر حاصل می‌شود.
🔸️ ذکر یعنی توجه به خویشتن نامتناهی که بهترین رابطه را با حقیقت بی‌نهایت نامتناهی که همان خداوند است برقرار می کند. "وَ اذْكُرْ رَبَّكَ إِذا نَسِيتَ" هنگامی‌که نسیان بر انسان عارض می‌شود، محدودیت‌ها او را نگه می‌دارد و نمی‌گذارد او حرکت کند، توجه به خویشتن نامتناهی که راه وصول به بی‌نهایت است، راه وصول به عینیت نامتناهی یا خداوند و ارکان هستی است باعث بیرون آمدن از این وضعیت می‌شود.
🔸️ توجه به خویشتن یعنی انجام همان امری که انسان بتواند در همان لحظه در مواجهه با هر برنامه، با هر اقدام، با هر انسان، با متون مقدس و با زندگی روزمره‌ای که در آن هست به مقتضای حقیقت بی‌نهایتش عمل کند و این حقیقت بی‌نهایت اگر‌چه تمامی آن برای انسان امکان ندارد که به فعلیت برسد ، آن هم به خاطر نسیان دائمی که بر انسان عارض می‌شود اما همان مقدار ی که از محدودیت فاصله می‌گیرد، ارتباطش با بی‌نهایت برقرار می‌شود. "وَ قُلْ عَسى أَنْ يَهْدِيَنِ رَبِّي لِأَقْرَبَ مِنْ هذا رَشَداً" انسان امید دارد به این‌که در زندانی که هست بتواند یک قدم پیش بیاید. پیش آمدن با توجه به نفس است. توجهی که او را از روزمرگی و بیگانگی و فراموشی باز‌می‌دارد و یک قدم به رشد و ثواب و مصلحت نزدیک می‌کند. این برنامه‌ایست که برای آینده انسان نتیجه بخش است و آینده را برای انسان تضمین می‌کند و او را از خسارت‌هایی که نسیان و فراموشی ممکن است به او وارد بکند، بیمه می‌کند.
🔸️ این توجه، توجهی است که در هر مرحله و در هر روز و در هر گامی که برمی‌دارد و در هر برنامه‌ای که دارد و در هر مواجهه با اشخاص و حوادث و حالات و ملکات درونی و بیرونی بتواند آن را اعمال کند. از طریق این توجه یک قدم به رشد نزدیک‌تر می‌شود. "لِأَقْرَبَ مِنْ هذا رَشَداً" این نزدیکی، نزدیکی به خود است. به محض این‌که انسان از این خود فاصله بگیرد آن حالت نسیان حاصل می‌شود. انسان در هر قدمش یا به خودش نزدیک می‌شود و یا از خودش دور می‌شود. اگر در حال دور شدن است که آن حالت نسیان است و اگر به خودش نزدیک می‌شود، در حال نزدیک‌تر شدن به رشد است.
🔸️ با اتمام رمضان ما نگران آینده خود هستیم که پس از رمضان چگونه خودمان را نگه داریم. بعد از این مهمانی و ضیافت الهی تضمینی برای برنامه‌های آینده ما نیست مگر این‌که با خواست الهی همراه شود و همراه شدن خواست الهی از طریق توجه به نفس است. فراموش نکردن و در مسیر درست خویشتن قرار گرفتن. راهِ به سوی نامتناهی غیر از خویشتن هیچ چیز دیگری نیست و راه دیگری وجود ندارد. فاصله گرفتن از نسیانی که همان از خود بیگانگی و گرفتاری‌های روزمره و فراموشی و رشدی که از این طریق می‌توانیم قدم به قدم به آن نزدیک‌تر شویم.
