🔸️ در پایان رمضان، امید و نگرانی در دو نقطه مقابل هم، برای آینده‌ی ما بر ما غلبه می‌کند. امید این‌که آن چیزی که در رمضان به دست آوردیم پس از آن هم ادامه پیدا کند و نگرانی این‌که ضیافت تمام می‌شود و رزق معنوی ما چه بسا اندک باشد و ما نتوانیم مسلط بر امرخودمان بشویم .این‌جا ما باید توجه داشته باشیم هر حرکت اندکی که از ناحیه‌ی ما صورت می‌گیرد حتما نتایج فراوانی در زندگی ما خواهد داشت. این ناامیدی از شیطان است.
🔸️ آن چیزی که باعث می‌شود تا انسان در مسیر خودش گرفتار بشود این افئده و قلب‌هایی است که تهی می‌شود و این تهی شدن ناشی از این است که انسان به امید پشت پا می‌زند و شیطان بر انسان مسلط می‌شود و ترسان و لرزان به سوی آینده نگاه می‌کند و آن چیزی که در قیامت گناه‌کاران را به این وضعیت وا می‌دارد همان ناراحتی و اضطرابی است که در این جهان بر انسان حاکم می‌شود و راه توجهش به این قواعدی است که در این جهان استوار است.
🔸️ هرگز بین خوشی و راحتی و آن چیزهایی که قلب ما در این جهان نیاز دارد از امور مادی و معنویت، تضاد و تناقضی نیست. بین شاد بودن، خندیدن و لذت بردن و بسیاری از چیزهایی که نگاه غلط دینی ما آن‌ها را متضاد با معنویت دانسته است با معنویت هرگز تضاد و تناقضی نیست و توجه به این نکته و راحت گذاشتن قلب برای این‌که آن تفریحات و توجهاتی که لازم دارد را داشته باشد و این‌که معنویت می‌تواند در زمان اندک و با نیروی اندکی در روز برای ما حاصل شود و بسیاری از مشکلات ما را حل کند. نگاه غلطی که به عنوان دین گاهی بر ما مسلط شده است و ناشی از توجهات غلط و بی‌توجهی به حقیقت دین و انسان فکر می‌کند معنویت یعنی محزون بودن، یعنی شادی و نشاط نداشتن، یعنی حرکاتی که انسان را محزون و نگران می‌کند. گاهی نگاه‌های غلط دینی چیزی که به انسان می‌دهد صرفا حزن بر گذشته و نگرانی از آینده است در صورتی که دستور دینی اگر به درستی انجام بشود این است که نباید از گذشته حزنی باشد و نه نگرانی برای آینده. حتی برای گنه‌کاران. آیه قرآن با صراحت عنوان می‌کند که " هرچقدر هم که گناه کرده باشید و حتی اگر افراط در گناه کرده باشید من همه‌ی گناه‌کاران را می‌آمرزم".
🔸️ بنابراین مسیر انسان مسیری است که با امید و درستی و نشاط و حرکت همراه است و معنویت هرگز این‌ها را کم نمی‌کند که زیادتر هم می‌کند و این بسیاری از نگرانی‌های ما را برای پس از رمضان بر می‌دارد. راه باز است و انسانی که در رمضان به جایی رسیده باشد امکان ندارد بعد از رمضان گرفتار بشود. آن کسی که این مهمانی را در این رمضان برای ما برقرار کرده است پس از آن هم هست، آن خدایی که خدای رمضان است، خدای پس از رمضان هم هست. این شادی و نشاط و این ارزشمندی که در رمضان برای زندگی مادی و معنوی انسان برقرار می‌شود پس از رمضان هم هست. پس نگرانی‌ها و آن چیزی که انسان فکر می‌کند با این در تضاد است چیزی است که از شیطان بر انسان مسلط می‌شود و انسان نباید تسلیم آن بشود. انسان باید یقین داشته باشد که این رزق این حرکت این موفقیت و این زندگی که مادیت و معنویت همراه آن هست پس از رمضان هم برای او ادامه خواهد داشت.
